Құтпан төбеттей әупілдеген.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Құтпан төбеттей әупілдеген» деген тіркес көп айқайлап, даурығып сөйлейтін, бірақ ісі әлсіз не сөзі бос адамға қатысты айтылады. Тура мағынасында бұл — төбеттің үре беруі. Астарлы мағынасы — шектен тыс мақтану, орынсыз айқайлау, жұртты сөзбен қорқытып, іс жүзінде ештеңе тындыра алмау.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «құтпан төбет» — үй күзететін, үнемі үріп, айналаға сақтық білдіретін иттің бейнесі. Бірақ мақалдағы назар оның көп үретін, дыбысы қатты мінезіне ауған. Сол арқылы халық бос даңғаза мен артық сөздің шынайы күшке тең еместігін көрсетеді. Әупілдеу — айқайлап, даурығу, өзіне назар аудартуға тырысу дегенді аңғартады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал мінезі көпірме, сөзі мен ісі қабыспайтын адамды сипаттағанда қолданылады. Мысалы, біреуі жиналыста бәрін сынап, қатты сөйлеп, өзін мықты көрсетеді, бірақ тапсырылған жұмысты орындамай қалса, жұрт «Құтпан төбеттей әупілдеген екен» деуі мүмкін.