Қасықтап жинағанды шөміштеп төкпе.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: қасықпен аз-аздан жинаған нәрсені шөмішпен бір-ақ төгіп жіберме деген сөз. Астарлы мағынасы: адам маңдай терімен, көп еңбекпен, уақыт бөліп жинаған дүниесін орынсыз ысырап етпеуі керек. Аз-аздан жиылған байлық, тәжірибе, абырой немесе дүние өте қымбат болады. Сондықтан оны бір сәттік ұқыпсыздықпен жоғалтуға болмайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы қасықтап жинау — біртіндеп, шыдаммен, үнемдеп жинаудың бейнесі. Ал шөміштеп төгу — көп еңбекті бір-ақ сәтте жоқ қылу, шашып-төгу дегенді білдіреді. Қасық пен шөміштің көлемі арқылы халық ұқыптылық пен ысырапшылдықты қарама-қарсы қойып отыр. Бұл — ұсақ көрінген нәрсенің өзі берекеге айналатынын, ал бейқамдықтың үлкен зиян әкелетінін көрсететін терең ой.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ақшаны, уақытты, еңбекті дұрыс басқаруға қатысты жиі айтылады. Мысалы, студент айлап жинаған ақшасын бір күнде қажетсіз затқа жұмсап жіберсе, үлкендердің «Қасықтап жинағанды шөміштеп төкпе» деуі орынды. Бұл мақал адамды үнемшілдікке, сабыр мен жауапкершілікке тәрбиелейді.