Қарғаның жүзіне бір кесек,
Жаманның жүзі бірге есеп.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалда жаман адамға қанша жақсылық жасасаң да, оның көңілі бірден өзгермейтіні, жасаған жақсылығыңды тез ұмытып қалатыны айтылған. Тура мағынада қарғаның бетіне бір кесек тисе де, оның жүзіне «бір-ақ» нәрсе болғандай әсер етеді; ал астарлы мағынада жаман мінезді адам бір рет көрген жақсылықты да, бір реттік ренішті де терең бағаламайды. Яғни оның ішкі пиғылы түзелмесе, сыртқы ықылас көп әсер етпейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қарға» — халық танымында жиі қарапайым, қатал, қомағай құс ретінде алынатын образ. «Бір кесек» — аз ғана әрекет, қысқа әсер, өткінші белгі. Ал «жаманның жүзі бірге есеп» дегені — жаман адамның бет-әлпеті, мінезі бірқалыпты, өзгермес, ұсқынсыз күйде қала береді деген ойды меңзейді. Бұл теңеу адамның ішкі сапасы жүзінен, ісінен білінетінін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал сенімсіз, пиғылы ауыр адаммен қарым-қатынаста сақ болу керегін ескертеді. Мысалы, бір қызметкерге талай рет көмектесіп, қолдау көрсетсең де, ол еңбегіңді мойындамай, қайта сөгіп отырса, «Қарғаның жүзіне бір кесек, жаманның жүзі бірге есеп» деп айтылуы мүмкін. Бұл — жақсылықтың қадірін білмейтін адамға шамадан тыс үміт артпау керегін білдіреді.
Jamannyń júzi birge esep.