Қарны ашқанға қара нан май татыр,
Шөлдегенге қара су бал татыр.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның аса зәру кезде кез келген қарапайым нәрсені де ерекше бағалайтынын білдіреді. Қарны аш адамға қара нанның өзі дәмді көрінеді, ал шөлдеген жанға жай су да балдай тәтті сезіледі. Астарлы мағынасы — қажеттілік пен таршылық адамға бардың қадірін ұғындырады, қанағат пен ризашылыққа үйретеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «қара нан» мен «қара су» — күнделікті, қарапайым, ең жұпыны нәрселердің бейнесі. Ал «май татыр», «бал татыр» деген теңеулер олардың шын мәнінде дәмді болғанынан емес, адамның мұқтаж күйінде солай қабылдайтынын көрсетеді. Яғни мұнда сезімнің күшеюі, мұқтаждықтың әсері образ арқылы өте дәл берілген.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал үнемшілдікке, барды бағалауға шақырғанда айтылады. Мысалы, ұзақ жол жүріп, тамақ ішпей келген адам қарапайым бір бөлке нан мен суға да шынайы ризашылық білдіреді. Бұл сөз осындай сәттерде адамға ең қарапайым нәрсенің өзі үлкен игілік екенін еске салады.
Shóldegenge qara sý bal tatyr.