Айтып істеген ұрлықтың айыбы жоқ.

Күнде бір мақал

«Айтып істеген ұрлықтың айыбы жоқ.» — мағынасы қандай?

Негізгі мағынасы

Айтып істеген ұрлықтың айыбы жоқ дейді: иесіне айтып, ашық алған нәрсе ұрлық саналмайды. Мақал ұрлықтың мәні оның жасырындығында екенін айтады: біреудің затын рұқсатсыз, жасырын алу — ұрлық, ал ескертіп, ашық алу — басқа іс. Ағайын арасында бір нәрсе алсаң да, иесіне айт, сонда араға күдік түспейді деген өмірлік ақыл да бар.

Образдар мен теңеулер

Айып — кінә, сондай-ақ ескі қазақ құқығында кінәлі төлейтін мал. Ескі әдет-ғұрыпта жасырын ұрлық пен ашық алудың айырмасы болған: дау шешілмегенде жәбірленуші жақ ашық түрде мал айдап алатын барымта ұрлық саналмаған. Мақал осы түсінікпен үндес: ашық істің ұяты жоқ, жасырын істің ұяты бар.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Мақалды иесіне ескертіп алған затты ұрлық деп айыптағанда немесе біреудің затын алмас бұрын айтуға кеңес бергенде қолданады. Мысалы: «Велосипедіңді алып тұрамын, саған айтып кетіп барамын: айтып істеген ұрлықтың айыбы жоқ».

Қолданылу жағдаяттары

— Ағасының кітабын сұрамай алып, ұрыс естіген інісіне апасы осы мақалды айтып, келесі жолы алдын ала айтуды үйретті.
— Тойда құдалар арасындағы әзіл-ұрлық кезінде бір ақсақал күліп осы мақалды айтты.

Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіз.
Күнде бір мақал
Осындай мақалдар мағынасымен бірге күн сайын таңғы 09:00-де
Telegram-ды ашу
Айтып істеген ұрлықтың айыбы жоқ. — қазақша мақал
Жүктеу
Латын жазуында
Aıtyp istegen urlyqtyń aıyby joq.