«Ақ пен қараны шындық айырады.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Ақ пен қараны шындық айырады дегені — дұрыс пен бұрысты, адал мен арамды, ақиқат пен жалғанды тек уақыт өте келе немесе дәлел арқылы шындықтың өзі ашатынын білдіреді. Адам біреуді сыртқы көрінісіне, сөзінің ыңғайына қарап бағалауы мүмкін, бірақ түпкі ақиқат бәрібір белгілі болады. Бұл мақал өтірік көпке бармайтынын, ал шынайы жағдай ақырында айқындалатынын ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ақ» пен «қара» — жақсылық пен жамандықтың, адалдық пен әділетсіздіктің бейнелі атауы. Қазақ ұғымында ақ — тазалық, шындық, пәктік; қара — күмән, бұрмалау, теріс әрекет мағынасын береді. Ал «шындық айырады» деген тіркес шындықтың таразы сияқты қызмет атқаратынын көрсетеді: ол нәрсенің шынайы болмысын ажыратып береді.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Қазір бұл мақалды адамдардың сөзі мен ісі сәйкес келмегенде жиі қолдануға болады. Мысалы, бір қызметкер өз еңбегін асыра айтып, өзгені кінәласа, кейін құжаттар мен нақты нәтижелер шындықты көрсетеді. Сонда «Ақ пен қараны шындық айырады» деп айту орынды.