Сүйіспеншілік туралы 105
Сүйіспеншілік туралы қазақ мақал-мәтелдері жүрек жылуын, адалдық пен сыйластықты дәріптейді.
105
Мақал-мәтел
39K
Қаралым
371
Орташа
Сұрыптау:
Аста тұз тәтті, адамда дос тәтті.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, асқа дәм беретін нәрсе — тұз, ал адам өмірін мәнді ететін нәрсе…
Көңілден көңіл су ішеді.
Негізгі мағынасы Көңілден көңіл су ішеді деген мақал адамдар арасындағы жылы қарым-қатынастың, ықылас пен мейірімнің…
Өз жарыңды жаттай күт,
Жат көрсін де, түңілсін.
Бір-біріңді қадір тұт,
Жұрт үлгі алсын, үңілсін.
Жат көрсін де, түңілсін.
Бір-біріңді қадір тұт,
Жұрт үлгі алсын, үңілсін.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ерлі-зайыптылардың бір-біріне құрметпен, ілтипатпен қарауын өсиет етеді. Жарыңды бөтен…
Сый қылсаң, сыпыра қыл.
Негізгі мағынасы «Сый қылсаң, сыпыра қыл» деген мақал біреуге жақсылық жасасаң, оны шын көңілмен, толық әрі мардымды…
Ананың сүті - бал,
Баланың тілі - бал.
Баланың тілі - бал.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ана мен бала арасындағы сүйіспеншіліктің, мейірімнің және жылылықтың қаншалықты қымбат…
Күнде бір мақал
«Сүйіспеншілік туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Алқызыл гүл - жердің сәулеті,
Асыл жар - ердің дәулеті.
Асыл жар - ердің дәулеті.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, алқызыл гүл жерді көркейтеді, ал асыл жар ер азаматтың өмірін…
Дос тұтқанды қадірле.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға дос болған кісіні бағалап, сыйлап, қадірін білу керек екенін айтады. Тура мағынасы…
Досы жоқ адам - тұзы жоқ тағам.
Негізгі мағынасы Досы жоқ адам өмірдің қызығын, тіршіліктің дәмін толық сезіне алмайды. Тура мағынада тағамға тұз…
Сенің табаныңа кірген тікен
Менің маңдайыма қадалсын.
Менің маңдайыма қадалсын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — біреудің аяғына кірген тікенді өзіме қадалса да, соның ауыртпалығын…
Қыдырып жеген жамбастан,
Шақырып берген жауырын артық.
Шақырып берген жауырын артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қонаққа немесе дәм татуға арнап шақырып берген қарапайым жауырын, өз…
Сұлу сұлу емес, сүйген сұлу.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — сырт көзге әдемі көрінген адамның бәрі бірдей шынайы сұлу емес. Астарлы…
Көз мыңды көрер,
Көңіл бірді сүйер.
Көңіл бірді сүйер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның көзі көп нәрсені көріп, талай дүниені байқай алатынын, бірақ көңіл мен жүрек бір…
Балдыз балдан тәтті.
Негізгі мағынасы «Балдыз балдан тәтті» деген мақалдың тура мағынасы жоқ, өйткені мұнда балдызды шынымен балмен…
Махаббат жасқа қарамайды.
Негізгі мағынасы Мақалдың тура мағынасы — адам жасты таңдап сүймейді, ал астарлы мағынасы — шынайы махаббатқа жас…
Сыйлап берген су тәтті.
Негізгі мағынасы Сыйлап берген су тәтті деген мақалдың тура мағынасы — адамға ықыласпен, құрметпен ұсынылған су да…
Қайғы бөліссе, азаяды,
Қуаныш бөліссе, көбейеді.
Қуаныш бөліссе, көбейеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ішкі күйі мен сезімі бөліскен сайын өзгеретінін айтады. Қайғыны жалғыз көтерсең…
Жақсы дос үшін жан пида.
Негізгі мағынасы Жақсы дос үшін адам өз жанын да қиюға дайын болады дегенді білдіреді. Мұнда тура мағынада өмірін беру…
Өзің сүйгенді алғанша ,
Өзіңді сүйгенді ал .
Өзіңді сүйгенді ал .
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам өз қалағанын емес, өзін шын сүйетін жанды таңдасын деген ой. Астарлы…
Жақсы әйел - теңі жоқ жолдас,
Түбі жоқ сырлас.
Түбі жоқ сырлас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жақсы жардың отбасы өміріндегі орнын ерекше жоғары қояды. Тура мағынасында, жақсы әйел…
Махаббат - дауасыз дерт.
Негізгі мағынасы «Махаббат - дауасыз дерт» деген мақал махаббаттың адам жүрегіне терең әсер ететін, оңай басылмайтын…
Жаңа дос келгенде, ескі достың,
Көзінен жас шығады.
Көзінен жас шығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал шынайы достықтың қадірін көрсетеді. Тура мағынада, жаңа дос келгенде ескі дос ренжіп, көңілі…
Шынайы сезім шытынамайды.
Негізгі мағынасы Шынайы сезім — адамның жүрегінен шыққан адал ықылас, берік сүйіспеншілік, таза ниет. Мұндай сезім…
Жақсы құрбы келгенде,
Көңілде кір қалар ма?
Жақсы әзілсіз
Сөз шырағы жанар ма?
Көңілде кір қалар ма?
Жақсы әзілсіз
Сөз шырағы жанар ма?
Негізгі мағынасы Бұл мақал жақсы құрбының адам көңіліне жылу беретінін айтады. Сырттай қарағанда, ол дос келсе көңіл…
«Жаным» десе, жан семіреді.
Негізгі мағынасы «Жаным» десе, жан семіреді» деген мақал жылы сөздің адамға ерекше әсер ететінін білдіреді. Тура…
Тойған ас түске жетпес,
Пейіл естен кетпес.
Пейіл естен кетпес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: адам тоя жеген асын ұзақ уақытқа дейін ұмытпайды, бірақ одан да маңыздысы…
Адам адамға, жан кеудеге мейман.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам баласының бұл дүниеде мәңгі емес, уақытша қонақ екенін білдіреді. Тура мағынасында…
Ананың басқан жерінде пейіш бар.
Негізгі мағынасы Ананың жүрген жері де, басқан ізі де қасиетті деген ой айтылады. Бұл мақал ананың қадірі мен…
Көңілдінің үйінде,
Күнде мейрам, күнде той.
Күнде мейрам, күнде той.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның көңілі шат, жүрегі жылы болса, қарапайым үйдің өзі думанға, берекелі ортаға…
«Қарағым» деген жылы сөз,
Тон болып төнді жылытпаса да,
жанды жылытады.
Тон болып төнді жылытпаса да,
жанды жылытады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жылы сөздің адамға тигізер әсері зор екенін айтады. Тура мағынасында, бір ауыз «қарағым»…
Әйелдің қары,
Еркектің қоры күлегеш.
Еркектің қоры күлегеш.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: әйелдің де, еркектің де қоры, яғни сүйенері мен сәні — күлегеш…
Мұңдасқан көңілде кір қалмас.
Негізгі мағынасы «Мұңдасқан көңілде кір қалмас» деген мақал адам ішіндегі қайғы, наланы бөліссе, жүрек жеңілдеп, жан…
Ұл туса Күн,
Қыз туса Ай туады.
Қыз туса Ай туады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ұл мен қыздың екеуі де шаңыраққа қуаныш әкелетінін білдіреді. Ұл дүниеге келсе, ел қорғап…
Сыйлап берген су
Сатып алған балдан тәтті.
Сатып алған балдан тәтті.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: сыйлап берілген су да, сатып алынған бал да адамның көңіліне әртүрлі әсер…
Қыз жоқ жерде қызық жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қыз бала жоқ жерде думан да, сән де, көңілділік те аз болады. Астарлы…
Сұлу сұқтануға жақсы,
Ақыл жұптануға жақсы.
Ақыл жұптануға жақсы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сыртқы сұлулықтың көру, тамсану үшін ғана жарасатынын, ал ақылдың адамды өмірде серік етіп…
Ботам, ботам дегенше,
Ботакөзім десеңші.
Ботакөзім десеңші.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір адамға жылы сөз айтудың өзі әртүрлі болатынын білдіреді. «Ботам, ботам» деп қайталай…
Әркімнің мінген аты - өзіне тұлпар,
Әркімнің сүйген жары - өзіне сұңқар.
Әркімнің сүйген жары - өзіне сұңқар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр адамға өз мінген аты да, сүйген жары да ерекше қымбат көрінетінін білдіреді. Тура…
Бір жақсы сөз бітірер
Көңілдің бар жарасын.
Көңілдің бар жарасын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жақсы, жылы айтылған сөздің адамға үлкен демеу болатынын білдіреді. Тура мағынада — бір…
Сүймегенді сүйемін,
сүйерімнің көңілі үшін.
сүйерімнің көңілі үшін.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өз көңілінен гөрі сүйген жанның көңілін жоғары қоятынын білдіреді. Тура мағынасында…
Ақылды қызға ана көп,
Аяулы жанға пана көп.
Аяулы жанға пана көп.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ақылды, ибалы, жақсы мінезді қыздың айналасында қамқор, құрмет көрсететін адамдар көп…
Ең көп оқылған
Аста тұз тәтті, адамда дос тәтті.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, асқа дәм беретін нәрсе — тұз, ал адам өмірін мәнді ететін нәрсе…
Көңілден көңіл су ішеді.
Негізгі мағынасы Көңілден көңіл су ішеді деген мақал адамдар арасындағы жылы қарым-қатынастың, ықылас пен мейірімнің…
Өз жарыңды жаттай күт,
Жат көрсін де, түңілсін.
Бір-біріңді қадір тұт,
Жұрт үлгі алсын, үңілсін.
Жат көрсін де, түңілсін.
Бір-біріңді қадір тұт,
Жұрт үлгі алсын, үңілсін.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ерлі-зайыптылардың бір-біріне құрметпен, ілтипатпен қарауын өсиет етеді. Жарыңды бөтен…
Сый қылсаң, сыпыра қыл.
Негізгі мағынасы «Сый қылсаң, сыпыра қыл» деген мақал біреуге жақсылық жасасаң, оны шын көңілмен, толық әрі мардымды…
Ананың сүті - бал,
Баланың тілі - бал.
Баланың тілі - бал.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ана мен бала арасындағы сүйіспеншіліктің, мейірімнің және жылылықтың қаншалықты қымбат…
Бұл санатта сүйіспеншілік туралы қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Мұндағы нақыл сөздер махаббаттың мәнін, жүрек тазалығын, адалдық пен құрметті қысқа да нұсқа түрде жеткізеді.
Сүйіспеншілікке қатысты мақал-мәтелдер тек ғашықтық сезімді ғана емес, ата-анаға, бауырға, ел-жұртқа деген мейірім мен жанашырлықты да қамтиды. Олар қарым-қатынастағы сенім, сабыр, кешірім және сыйластық сияқты құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруге көмектеседі.
Бұл бөлімдегі даналық сөздер күнделікті өмірде, отбасы тәрбиесінде, құттықтау мәтіндерінде және ой-толғауларда қолдануға ыңғайлы. Әр мақалдың астарында ұлттық дүниетаным мен адамгершілік өлшемі жатыр.
Сүйіспеншілікке қатысты мақал-мәтелдер тек ғашықтық сезімді ғана емес, ата-анаға, бауырға, ел-жұртқа деген мейірім мен жанашырлықты да қамтиды. Олар қарым-қатынастағы сенім, сабыр, кешірім және сыйластық сияқты құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруге көмектеседі.
Бұл бөлімдегі даналық сөздер күнделікті өмірде, отбасы тәрбиесінде, құттықтау мәтіндерінде және ой-толғауларда қолдануға ыңғайлы. Әр мақалдың астарында ұлттық дүниетаным мен адамгершілік өлшемі жатыр.