Екі ауру бір келсе - ажалыңның жеткені.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға бірден екі ауру қатар келсе, оның хәлі қатты нашарлап, өміріне қауіп төнуі мүмкін деген ойды білдіреді. Астарлы мағынасы да терең: жалғыз қиындықтың өзін көтеру оңай емес, ал екі ауыртпалық қатар тисе, адамның төзімі мен күші таусылуы мүмкін. Сондықтан бұл сөз денсаулықтың қадірін білуге, ауруды жеңіл көрмеуге шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «екі ауру» — тек денедегі сырқат қана емес, бір адамның басына түскен қос ауыр сынақтың бейнесі. Ал «ажалыңның жеткені» деген тіркес өмірдің шегіне жету, тағдырдың ауыр бұрылысы дегенді меңзейді. Халық осылайша ауруды жай жайсыздық емес, адамды әлсірететін үлкен қауіп ретінде көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал көбіне денсаулыққа салғырт қарамау керек деген ойда айтылады. Мысалы, адам бір мезетте тұмау мен қан қысымы сияқты екі дертке тап болса, оны елемей жүре беруге болмайды: уақытында дәрігерге көрініп, күтім жасауы керек. Яғни мақал сақтыққа, емді кешіктірмеуге үндейді.