Елді жерде ұры бар,
Таулы жерде бөрі бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: елді, қонысты жерлерде ұры кездеседі, ал таулы, қалың қыратты жерде бөрі жүреді. Астарлы мағынасы: қай жерде де қауіп пен жаман ниетті адам болады, сондықтан кез келген ортада сақ жүру керек. Мақал адамға аңғал болмауды, айналаға сын көзбен қарауды ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ұры» — тек мал-мүлік ұрлайтын адам емес, жалпы арам пиғылды, қулық-сұмдықты білдіреді. Ал «бөрі» — түз тағысы, қауіпті күштің белгісі. Ел мен тау — екі түрлі орта ретінде алынып, әр ортаға тән қауіп бейнеленеді. Халық осылайша табиғаттан мысал алып, өмірдегі қауіп-қатерді әсерлі жеткізген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті. Мысалы, интернетте немесе жұмыста бейтаныс адамға бірден сеніп, жеке дерек беріп қою қауіпті. Яғни, қай жерде жүрсең де, абай болып, алдын ала ойлану қажет. Мақалдың тәрбиесі — сақтық, сергектік және өзіңді қорғау.
Taýly jerde bóri bar.