Жаз жарлынікі, қыс әлдінікі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — жаз мезгілінде әл-ауқаты бар, шаруасы түзулі адамға да, жарлы адамға да тіршілік ету жеңілірек; ал қыс түскенде азық, отын, киім, мал күтімі сияқты қиындықтар күшейіп, тек күші бар, дайындығы мол адам ғана аман-есен шыдайды. Астарлы мағынасы — өмірдің жайлы кезі бәріне бірдей көрінгенімен, қиын шақта адамның шын жағдайы мен қабілеті ашылады. Дер кезінде қамданған, еңбек еткен, үнемшіл болған адам ғана ауыр кезеңнен сүрінбей өтеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы "жаз" — молшылық, мүмкіндік, еркіндік пен қолайлы шақтың бейнесі. "Қыс" — таршылық, сынақ, ауыртпалық пен жауапкершіліктің символы. "Жарлы" сөзі кедей, мүмкіндігі шектеулі жанды, ал "әлді" сөзі күшті ғана емес, дәулетті, даярлығы бар, тіршілігі жинақы адамды білдіреді. Яғни мақал табиғат мезгілдері арқылы өмірдің екі түрлі кезеңін салыстырады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды ақшаны, уақытты, білімді алдын ала дұрыс жоспарлау керек деген ойда қолдануға болады. Мысалы, бір адам табысы жақсы кезде қор жинамай, қарызын жаппай, кейін жұмысынан айырылса, қиналып қалады; ал үнемдеп, сақтанып жүрген адам дағдарысты жеңіл өткереді.