Мысықтың өлімі тышқанға той.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: мысық өлсе, оны жау көретін тышқанға қуаныш туады. Астарлы мағынасы: біреуге зиян келтіріп тұрған күш жойылса, соған бұрын қысым көргендер жеңілдеп, тіпті шаттанып кетеді. Яғни, әлсізге қасқырдай төнген адам немесе жүйе құласа, әлдекімдер үшін ол үлкен пайда, еркіндік не тыныштық болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «мысық» — күшті, қыспақ жасайтын, қауіп төндіретін жақтың бейнесі. «Тышқан» — қорғансыз, әлсіз, үнемі сақ жүруге мәжбүр жанның символы. Мақал табиғаттағы қас-қабақ қарым-қатынасты өмірге көшіріп, күш пен әлсіздіктің ара салмағын көрсетеді. Сонымен бірге, биліктің, зорлықтың немесе қысымның әлсіреуі әлсізге дем беретінін меңзейді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал біреуді қорқытып, басып-жаншып жүрген адам жұмыстан кетсе, сол ортадағы адамдардың жеңілдеп қалуын сипаттау үшін айтылады. Мысалы, әділетсіз басшы ауысқанда, қызметкерлердің көңілі көтеріліп, еркін жұмыс істей бастайды. Сонда жұрт: «Мысықтың өлімі тышқанға той» деп, қысымның кеткеніне қуанышын білдіреді.