Мұзға сүйенбе, жауға сыйынба.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды әлсіз, тұрақсыз нәрсеге арқа сүйемеуге шақырады. Мұз қалай тез еріп, сенімсіз болса, жау да ешқашан шынайы тірек бола алмайды. Тура мағынасында мұзға сүйену қауіпті, өйткені ол сынып кетеді; астарлы мағынасында дұшпанға сену, одан медет күту — түбі опық жегізетін қате әрекет. Халық бұл сөз арқылы сақ болуды, өз күшіңе, шынайы дос пен адал жандарға ғана сенуді ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұз — берік көрінгенмен, шын мәнінде өткінші, сырғымалы, тез жоғалатын нәрсенің бейнесі. Ол сенімсіз тіректі, тұрақсыз үмітті білдіреді. Ал жау — сырттай болмаса да, іштей зиян келтіруге дайын қарсы жақтың символы. Сондықтан мұнда «мұзға сүйену» мен «жауға сыйыну» бір мәнге келіп, орынсыз сенімнің қауіптілігін күшейте түседі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды сенімсіз адамға немесе зиян келтіруі мүмкін ортаға арқа сүйегенде қолдануға болады. Мысалы, біреу тек пайдасын ойлайтын әріптесіне сеніп, маңызды құпиясын айтып қойса, кейін соның зардабын тартады. Сол кезде «Мұзға сүйенбе, жауға сыйынба» деп ескерту орынды. Бұл — кез келген шешімде сақтық пен парасат қажет екенін ұқтыратын нақыл.