Жеңім жаман болса да, жағам жақсы;
Өзім жаман болсам да, ағам жақсы.

Негізгі мағынасы

Сөйлеуші өзін тозған жеңге, ағасын әдемі жағаға теңейді: менде кемшілік көп болғанмен, сүйенетін, мақтанатын ағам бар. Мақал үлкен бауырдың абыройы бүкіл әулеттің абыройы екенін көрсетеді. Біреудің өзінде жетістігі болмаса да, жақсы ағасы оның беделі мен тірегі болады. Мұнда кішіпейілдік те бар: адам өзін емес, ағасын алға қояды. Жұрт адамды тек өзіне қарап емес, артындағы ағайынына қарап та бағалайды.

Образдар мен теңеулер

Мақалдың бірінші жолы киімнен алынған: жең — күнделікті жұмыста тозатын, кірлейтін бөлік, жаға — мойын тұсы, ең көзге түсетін, адамның сәнін көрсететін жер. Шапанның жеңі жыртылса да, жағасы әдемі болса, киім сыйлы көрінеді. Екінші жол сол үлгімен адамға көшеді: жең — өзім, жаға — ағам. Параллелизм мен ұйқас («жағам — ағам», «жақсы — жақсы») мақалды әнге ұқсатады. Жаға бейнесі «Ағасы бардың жағасы бар» деген мақалмен де үндес.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Ағасын мақтағанда, оның сыйын көрсеткенде, кейде өз кемшілігін мойындап, кішірейіп сөйлегенде айтылады. Реңкі — мақтаныш пен кішіпейілдік. Ағасының атын жамылып, өз қателігін ақтау үшін айтса, ұят болады. Мысалы: «Менде көп білім жоқ қой, бірақ ағам — ауданның ең сыйлы дәрігері; жеңім жаман болса да, жағам жақсы».

Қолданылу жағдаяттары

— Ауылдың тойында бір жігіт сөз сөйлей алмай қысылғанда, ағасы сөзді іліп әкетті; жігіт күліп мақалды айтты.
— Базарда саудагер жігіт өз ісі мақтанарлық болмаса да, ағасының ауданға сыйлы ұстаз екенін мақтанышпен айтты.