Өсиет туралы 1659
Өсиет туралы мақал-мәтелдер ақыл, тәрбие, өмірлік сабақ пен адамгершілік құндылықтарды қысқа да нұсқа жеткізеді.
1659
Мақал-мәтел
487.1K
Қаралым
293
Орташа
Сұрыптау:
Істеу қиын, сынау (айту) оңай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір істі орындау көп күш, уақыт, жауапкершілік пен төзім талап етеді, а...
Бала - жүректің миуасы.
**Негізгі мағынасы** «Бала - жүректің миуасы» деген мақал баланың ата-ана үшін ең қымбат, ең тәтті, ең сүйікті жан екен...
Болат біз қап түбінде жатпас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: болат сияқты берік, қымбат металл қаптың түбінде босқа жатып қалмайды,...
Отырған қыз орын табар.
**Негізгі мағынасы** «Отырған қыз орын табар» деген мақал қыз баланың тәрбиелі, сабырлы, байыпты болса, өзіне лайықты,...
Іздегенге - сұраған.
**Негізгі мағынасы** «Іздегенге — сұраған» мақалының тура мағынасы — бір нәрсені сұрап келген адамға ол табылып, тілегі...
Игіліктің ерте, кеші жоқ.
**Негізгі мағынасы** Игі іс жасауға, жақсылыққа ұмтылуға уақыт кешігіп қалмайды. Адам қай кезде де қайырымды болып, пайд...
Балақ түрілмей балық тұтылмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбексіз, дайындықсыз, тәуекелсіз мақсатқа жету қиын екенін білдіреді. Тура мағынасында б...
Ақымаққа арнап заң жазылмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ақылы толмаған, пайымсыз адамға арнап арнайы ереже, тәртіп ойлап табу...
Ынта болса адамда,
Қиын іс жоқ ғаламда.
Қиын іс жоқ ғаламда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ниеті мен талпынысы мықты болса, кез келген істі еңсеруге болатынын айтады. Тура...
Шыбығы шырпылмаған,
Қылауына қыл түспеген.
Қылауына қыл түспеген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір істің не адамның әлі толық қалыптаспағанын, тәжірибе жинамағанын білдіреді. Тура мағы...
Асылдан асыл туады,
Жалқаудан масыл туады.
Мылжыңнан езбе туады,
Қыдырмадан кезбе туады.
Жалқаудан масыл туады.
Мылжыңнан езбе туады,
Қыдырмадан кезбе туады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезі мен тәрбиенің ұрпаққа әсерін айтады. Асыл, өнегелі, еңбекқор адамнан жақсы, п...
Біреуге ор қазба,
Қазсаң терең қаз,
Өзің түсуіңе жақсы.
Қазсаң терең қаз,
Өзің түсуіңе жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның біреуге жамандық ойламауын ескертеді. «Ор қазу» — өзгеге қулық жасап, тұзақ құру,...
Өткір кездік қап түбінде жатпас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: өткір кездік қаптың түбінде ұзақ жатпайды, өйткені мұндай құралдың қаже...
Ұлы сөзде ұяттық жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: үлкен, маңызды, орынды сөз айтқанда оны ұят көріп қысылудың қажеті жоқ....
Істегенің маған жақсы,
Үйренгенің өзіңе жақсы.
Үйренгенің өзіңе жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның істеген жақсылығы мен алған тәрбиесінің екі жаққа да пайдалы екенін білдіреді. Бі...
Ең көп оқылған
Жылқы атасы - Қамбар ата,
Сиыр атасы - Зеңгі баба,
Түйе атасы - Ойсылқара,
Қой атасы - Шопан ата,
Ешкі атасы - Шекшек ата.
Сиыр атасы - Зеңгі баба,
Түйе атасы - Ойсылқара,
Қой атасы - Шопан ата,
Ешкі атасы - Шекшек ата.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал-мәтел қазақтың төрт түлік малды киелі, қадірлі деп таныған дүниетанымын білдіреді. Мұнда...
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Жігіт болсаң, шоқ бол,
Шоқ болмасаң, жоқ бол.
Шоқ болмасаң, жоқ бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жігітке жоғары талап қояды: егер ер-азамат болсаң, елге пайдаң тиетін, мінезі мықты, ісі...
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
«Өсиет туралы» мақал-мәтелдер — ата-бабадан қалған ақыл-кеңес, дұрыс жолға бастайтын тағылым. Бұл санаттағы нақыл сөздер адамгершілік, адалдық, жауапкершілік, сабыр мен еңбек секілді қасиеттерді дәріптеп, өмірде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Өсиетке құрылған мақалдар үлкеннің сөзін тыңдау, ұрпаққа өнеге қалдыру, жақсы мінез қалыптастыру сияқты тәрбиелік мәнімен құнды. Мұндағы даналық ойлар отбасы тәлімінде де, күнделікті қарым-қатынаста да қолдануға ыңғайлы, себебі олар қысқа болса да терең мағына береді.
Өсиетке құрылған мақалдар үлкеннің сөзін тыңдау, ұрпаққа өнеге қалдыру, жақсы мінез қалыптастыру сияқты тәрбиелік мәнімен құнды. Мұндағы даналық ойлар отбасы тәлімінде де, күнделікті қарым-қатынаста да қолдануға ыңғайлы, себебі олар қысқа болса да терең мағына береді.