Еңбек етем десең ерінбе,
Өнер үйренемін десең жерінбе.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды мақсатқа жету үшін жалқаулықтан арылып, табанды болуға шақырады. Бірінші жолда еңбек еткісі келген кісі ерінбеуі керек екені айтылады, яғни кез келген істің нәтижесі тынымсыз қимыл мен төзімге байланысты. Екінші жолда өнер, шеберлік, білім үйрену үшін намыстанып, қиналып қалудан қашпау керектігі меңзеледі. Астарлы мағынасы — жақсы іс өзінен-өзі келмейді, оған ынта, сабыр және үздіксіз әрекет қажет.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «еңбек» — тек қара жұмыс емес, өмірдегі кез келген пайдалы іс. «Ерінбе» сөзі жалқаулықты, бойкүйездікті білдіреді. Ал «өнер» — қолөнер, кәсіп, шеберлік, жалпы адамға пайда әкелетін қабілет. «Жерінбе» дегені — ұялма, қысылма, үйренуге талаптан деген ой. Яғни мақал еңбек пен өнерді адам мінезін шыңдайтын қос тірек ретінде көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өте маңызды. Мысалы, бір жас маман жаңа мамандықты меңгеріп, жақсы табыс тапқысы келсе, күн сайын үйреніп, жаттығып, қателесуден қорықпау керек. Сонда ғана ол өз ісінің шебері болады.
Óner úırenemin deseń jerinbe.