Ел алғысын алсаң, елеулісі боларсың.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — елдің, көпшіліктің алғысын алған адам құрметке ие болады деген сөз. Астарлы мағынасы — адам тек өз пайдасын ойламай, елге қызмет етіп, жақсылық жасағанда ғана абыройы өседі. Халық разылығы — ең үлкен марапат, ал сый-құрметтің түп негізі адал іс пен пайдалы әрекетте жатыр.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ел» сөзі — бүкіл жұрт, қоғам, көпшілік деген ұғымды білдіреді. «Алғыс» — ризашылық қана емес, адамның жақсы мінезі мен еңбегіне берілген баға. Ал «елеулісі боларсың» деген тіркес адамды жұртқа танымал, қадірлі, сөзі өтімді кісі деңгейіне көтереді. Яғни, көрінудің жолы — даңғаза емес, жақсылық.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал ерікті түрде көмек беретін, адал еңбек етіп, айналасына пайдасы тиген адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, ауылда бір жас жігіт су құбырын жөндеп, қарттарға көмектессе, жұрт оған разы болып, құрмет көрсетеді. Сол кезде «ел алғысын алсаң, елеулісі боларсың» деп айту орынды.