Ең әуелі орын тап,
Одан кейін келін тап.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал бір істі бастамас бұрын ең алдымен оның жағдайын, орнын, негізін дұрыс ойластыру керек дегенді білдіреді. Тура мағынасында айтқанда, үй болуға, отбасы құруға лайықты орын табу қажет, содан соң ғана келін түсіру, яғни шаңырақ көтеру мәселесі қаралады. Астарлы мағынасы — адам асықпай, рет-ретімен әрекет етуі керек; алдымен тұрақтылық пен дайындық, содан кейін ғана маңызды шешім қабылдау дұрыс.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «орын» — тек қана физикалық мекен емес, өмір сүруге қолайлы тірек, берік іргетас, мүмкіндіктің дайын болуы. «Келін» — отбасының берекесін кіргізетін, үйдің жаңа кезеңін бастайтын символ. Яғни мақал шаңырақтың сәнінен бұрын оның іргесін ойлауды меңзейді. Қазақ ұғымында үйлену — тек көңіл қалау емес, жауапкершілік пен есепке құрылған үлкен қадам.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал кез келген жоспарға сай айтылады. Мысалы, жас отбасы ең алдымен баспана мен табысын реттеп алып, содан кейін ғана неке қиюды ойласа, бұл мақалдың мәні дәл келеді. Сондай-ақ бизнес бастарда да әуелі кеңсе, құрал-жабдық, қаржы жағын дайындап, содан соң іске кірісу керек деген ойды білдіреді.
Odan keıin kelin tap.