Еңбектен қашқан дөңбекке жолығар.
«Еңбектен қашқан дөңбекке жолығар.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Еңбектен қашқан адам ақырында қиындыққа, жоқшылыққа немесе бейнетке тап болады деген ой айтылады. Мұнда тура мағынада жалқау, іске мойынсұнбаған кісі жолында кедергі көп көреді. Астарлы мағынада өмірде табысқа жеткізетін нәрсе — еңбек, ал еңбектен қашу адамды артқа тартады, сүріндіреді. Бұл мақал адамды әрекетке, жауапкершілікке, маңдай тердің қадірін білуге шақырады.
Образдар мен теңеулер
«Қашу» — істен, жауапкершіліктен бой тарту. «Дөңбек» — ауыр, кедір-бұдыр, қолайсыз нәрсе; яғни еңбек етпеген адамның алдынан тегіс жол емес, машақат пен қиындық шығады деген бейне. Халық бұл жерде өмір жолын бір сапарға теңеп, жалқаулықтың соңы сүріну екенін көркем түрде жеткізген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өзекті: оқу, жұмыс, кәсіп, тіпті күнделікті тәртіпте де еңбектен қашқан адам нәтижеге жете алмайды. Мысалы, студент сабақ оқымай, тапсырманы кейінге қалдыра берсе, емтиханда қиналады. Сондықтан мақал адамды еріншектікке емес, табандылыққа үндейді.