Ел ұстама, ел ұстасаң, кек ұстама.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ел басқарған, жұртқа сөзі өтетін адамға арналған өсиет. Тура мағынасында: біреуге билік, ықпал, жауапкершілік берілсе, ол адам кек сақтамай, әділ болуы керек деген ой айтылады. Астарлы мағынасы — ел тізгінін ұстаған кісі жеке ренішке ермей, халықтың қамын ойлауы тиіс. Кекшілдік әділдікке де, татулыққа да зиян келтіреді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ел ұстау» — халыққа басшылық ету, басқару, бағыт беру деген бейнелі сөз. «Кек ұстау» — іште өшпенділік сақтап, соны ісіне араластыру. Халық даналығы басшының жүрегі кең, ойы таза болуын талап етеді. Яғни билік пен кек бір-біріне сыйыспайды.
Қазіргі өмірде
Бүгінгі күні бұл мақалды тек әкімге емес, кез келген жетекшіге, мұғалімге, ұжым басшысына қолдануға болады. Мысалы, сынып жетекшісі бір оқушыны жақтырмай, соған үнемі қатаң қарап жүрсе, әділдік бұзылады. Ал сабырлы, кек сақтамайтын басшы ұжымды да, елді де дұрыс жолға бастайды.