Емнен жаман жазыла бастаса,
Жақсылығыңды ұмыта бастайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға ем-дом жасап, халін түзетуге көмектесе бастаған кезде, кейбіреулер сауыға салысымен бұрынғы жақсылықты ұмытып кетуі мүмкін. Астарлы мағынасы — адам кейде қиын сәтте көрген көмекті, қамқорлықты толық бағаламайды. Жақсылықты ұмытпау, алғыс айту, жақсының қадірін білу керек деген ой айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ем» — тек дәрі-дәрмек емес, жалпы көмек, демеу, жанашырлықтың символы. «Жаман жазыла бастаса» деген тіркес адамның аурудан айығып, жағдайы түзеле бастаған сәтін білдіреді. Осы кезде «жақсылығыңды ұмыта бастайды» деуі — адамның есінен жақсылықтың тез шығуын, ризашылықтың әлсіреуін көрсететін образ. Яғни халық адам мінезіндегі ұмытшақтықты өткір байқатады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақалға сай жағдайды жұмыста, достықта немесе отбасында жиі көреміз. Мысалы, бір адам қиын кезде досынан қарыз алып, қолдау көріп, кейін жағдайы түзелген соң сол көмекті елемей кетуі мүмкін. Мұндайда мақал адамға өткен жақсылықты ұмытпай, алғыс пен адалдықты сақтауды ескертеді.
Jaqsylyǵyńdy umyta bastaıdy.