Өнер алды - қызыл тіл.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Өнер алды – қызыл тіл» деген мақал сөз өнерінің, шешен сөйлеудің, ойды анық әрі әсерлі жеткізудің ең биік құндылық екенін білдіреді. Тура мағынасында «қызыл тіл» — әдемі, көркем, ұтымды сөйлеу. Астарлы мағынада бұл мақал адамды бір іске икемдейтін, дау шештіретін, елді иландыратын күш — тіл мен сөз екенін айтады. Жақсы сөйлей білу тек әсемдік емес, білімнің, тәрбиенің және ақылдың белгісі.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «өнер» сөзі кең мағынада шеберлік пен қабілетті білдірсе, «алдында» дегені — солардың бәрінен бұрын тұратын ерекше қасиет екенін көрсетеді. «Қызыл тіл» — қызу, өткір, көркем, әсерлі сөздің бейнесі. Мұнда тіл адамды бірлікке шақыратын, жанды жылытатын, дау-дамайды тоқтататын құрал ретінде суреттеледі.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал көпшілік алдында сөйлеу, пікірді мәдениетті жеткізу, әлеуметтік желіде ойды сауатты жазу сияқты жағдайларда қолданылады. Мысалы, мұғалім немесе көшбасшы адам тыңдаушыны дәлелмен, әдеппен сөйлеп иландыра алса, оның «қызыл тілі» бар деп айтады. Сөзді орнымен қолдану бүгін де үлкен өнер болып қала береді.