Ақыл көпке жеткізер,
Өнер көкке жеткізер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ақыл мен өнердің адам өміріндегі орнын салыстырып көрсетеді. Ақыл адамды дұрыс жолға салып, көптің қолдауына, ел ішінде абырой мен беделге жеткізеді. Ал өнер адамның қабілетін ашып, биік жетістікке, үлкен табысқа, тіпті асқар мақсаттарға жетелейді. Яғни ақыл — өмірді дұрыс басқарудың құралы, ал өнер — биікке көтеретін күш. Мақалдың астарында «ақылды болу» мен «өнерлі болудың» екеуі де адамды өсіретін қасиет екені жатыр.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «көпке жеткізер» деген тіркес адамның көпшілікке сыйлы болып, елге ортақ іс тындыра алатынын білдіреді. «Көкке жеткізер» дегені тура көкке ұшу емес, шарықтау, биіктеу, асқақтау мағынасында айтылған. Қазақ ұғымында «көк» — биіктік пен мұраттың белгісі. Сондықтан өнер адамның қабілетін биік деңгейге көтеретін бейне ретінде берілген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал білім мен қабілетті қатар ұстаудың маңызын еске салады. Мысалы, бір жас маман тек дипломмен шектелмей, ойлы шешім қабылдап, сонымен бірге өз ісінің шебері болса, ол ұжымда да, қоғамда да жоғары бағаланады. Ақыл адамды адастырмайды, өнер жолын ашады.
Óner kókke jetkizer.