Артық өнер бас бұзар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Артық өнер бас бұзар» деген мақал адамның бойындағы кез келген қабілет пен шеберлік орнымен қолданылмаса, өзіне де, өзгеге де зиян келтіруі мүмкін екенін ескертеді. Мұндағы «артық өнер» — шектен асқан, орынсыз көрсетілген қулық, білім, ептілік не қабілет. Ал «бас бұзар» дегені — соның соңы дау-дамайға, беделдің түсуіне, тіпті өкінішке әкеледі деген ой. Яғни өнердің, ақылдың, білудің өзі жақсы, бірақ оны кішіпейілдікпен, жауапкершілікпен жұмсау керек.
Образдар мен теңеулер
«Бас» сөзі мұнда тек адам басы емес, абырой, тыныштық, өмір амандығының да нышаны ретінде алынған. «Бұзар» деген етістік шектен шыққан әрекеттің салдарын бейнелейді. Мақалда қабілет оттай күшке ұқсайды: дұрыс бағытталса жылу береді, дұрыс қолданылмаса күйдіреді. Сондықтан бұл тіркес өнердің өзін емес, оны орынсыз асырып жіберуді сынайды.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды әлеуметтік желіде, жұмыста не оқу кезінде өзін тым асыра көрсететін адамдарға қатысты айтуға болады. Мысалы, бір студент өз білімін көрсетемін деп басқаларды менсінбей сөйлеп, кейін топ ішінде сыйдан айрылса, «артық өнер бас бұзар» деуге болады. Бұл — қарапайымдылық пен өлшемділікті сақтаудың маңызды екенін білдіреді.