«Өнерлінің өзегі талмас.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Өнері бар адамның өзегі талмайды, яғни ол ашықпайды, қиындықтан әлсіреп қалмайды. Қолынан іс келетін адам қай жерде болса да нанын табады, отбасын асырайды. Мақалдың екінші қыры — өнерпаздың ішкі күші: ол сүйікті ісімен айналысып жүргенде шаршамайды, жігері таусылмайды. Тұрмыстық та, рухани да мағына бір сөйлемде тоғысқан.
Образдар мен теңеулер
Өзек — адамның ішкі мүшелері, кең мағынасында іш, жан. «Өзегі талу» — қатты ашығу, әлсіреу: «кешке дейін өзегім талды» дейді. Мақал осы тұрақты тіркесті терістеу арқылы құрылған: өнерлі адам ондай ашығуды көрмейді. «Өнерлі» мен «өзегі» сөздері бір дыбыстан басталып, ырғақ береді. Бейне денеден алынған, сондықтан айқын әрі түсінікті.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Шеберлігімен күн көріп жүрген адамды мақтағанда, балаларды кәсіпке баулығанда айтылады. Сарыны — ақыл, сенім. Жұмыссыз қалып, қиналып жүрген адамды жұбату үшін де айтылады: қолыңда өнерің болса, жоғалмайсың. Өнерсіз адамды кемсіту үшін айту орынсыз. Мысалы: «Тігінші бол, аспаз бол, бірақ бір өнерді біл, өнерлінің өзегі талмас».
Қолданылу жағдаяттары
— Алыс жолда көлігі бұзылған жолаушылардың ішіндегі механик жігіт бәрін жеткізіп, өзі де ақысын алды.
— Ауыл әжесі немересіне тоқыма үйретіп жатып, жастық шағында шеберлігімен отбасын асырағанын айтты.