Халық туралы 364
Халық туралы мақал-мәтелдер ел бірлігі, намыс, салт-дәстүр мен ортақ мінезді қысқа да нұсқа жеткізеді.
364
Мақал-мәтел
113.1K
Қаралым
310
Орташа
Сұрыптау:
Тірлік басқа болса да ,
тілек бір.
Бармақ басқа болса да ,
білек бір.
тілек бір.
Бармақ басқа болса да ,
білек бір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша саусақтар әртүрлі болғанымен, олар бір қолға жиналып, бір білекк...
Бірдің айы - білектің айы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір адамға қарсы шыққан бір адамның білегі, яғни күші жетеді дегенге са...
Ел намысы - ер намысы.
**Негізгі мағынасы** «Ел намысы - ер намысы» деген мақалдың тура мағынасы — елдің абыройы мен ер азаматтың абыройы бір-...
Арғымақ мінген байлардың
Тайға мұқтаж күні бар.
Май шайнаған билердің
Нанға мұқтаж күні бар.
Елден безген залымның
Елге мұқтаж күні бар.
Тайға мұқтаж күні бар.
Май шайнаған билердің
Нанға мұқтаж күні бар.
Елден безген залымның
Елге мұқтаж күні бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың түйіні — адам қанша дәулетті, беделді, күшті болса да, өмірде біреуге, бір нәрсеге мұқ...
Қазақ, қырғыз бір туған,
Сарт шіркінді кім туған?
Сарт шіркінді кім туған?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қазақ пен қырғыздың түбі бір, тілі мен тұрмысы, салт-санасы жақын туыс халық екенін білді...
Бірлеспеген білек әлсіз.
**Негізгі мағынасы** Бірлеспеген білек әлсіз деген сөздің тура мағынасы — жеке қалған қолдың күші аз, ал бірнеше адамның...
Бірлік пен ерлік егіз.
**Негізгі мағынасы** Бірлік пен ерлік бір-бірінен ажырамайтын екі қасиет. Халықтың басы қосылса, ортақ мақсатқа жету оңа...
Ел - ырыстың кілті,
**Негізгі мағынасы** «Ел — ырыстың кілті» деген мақалдың тура мағынасы — ырыс-берекенің, молшылық пен игіліктің бастауы...
Бірдің кесірі мыңға,
Мыңның кесірі түменге тиеді.
Мыңның кесірі түменге тиеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның қате ісі, теріс мінезі немесе жауапсыз әрекеті көпшілікке зиян тигізуі мүмкін. Сол сияқ...
Халық айтпайды,
Айтса, қалт айтпайды.
Айтса, қалт айтпайды.
**Негізгі мағынасы** Халықтың сөзі бекер айтылмайды. Ел арасында тараған пікірдің түбінде өмір тәжірибесі, байқау, сынна...
Ер - елдің айнасы.
**Негізгі мағынасы** «Ер - елдің айнасы» деген мақал ер азаматтың мінезі, ісі, сөзі мен жүріс-тұрысы тұтас елдің болмыс...
Бақ болмайды басқа бақ,
Есің барда елің тап.
Есің барда елің тап.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға шын бақыт пен береке өзге жерден емес, туған елінен табылатынын ұқтырады. «Бақ бол...
Ұрыстың мерейі - ерлік,
Ырыстың мерейі - бірлік.
Ырыстың мерейі - бірлік.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ерлік пен бірліктің ел өміріндегі ең биік құндылық екенін айтады. Тура мағынасында, ұрыс-...
Іргесі берік елді жау ала алмас,
Бірлігі бар елді дау ала алмас.
Бірлігі бар елді дау ала алмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің ең басты қорғаны — бірлік пен ынтымақ екенін айтады. Іргесі берік ел дегеніміз — іш...
Тілі бар халық - халық,
Тілі жоқ халық - балық.
Тілі жоқ халық - балық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тілі бар халық өз ойын айтып, тарихын, салтын, мұратын сақтай алады; а...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Жеті атасын білмеген - жетесіз.
**Негізгі мағынасы** Жеті атасын білмеген адамды халық «жетесіз» деп сынайды. Мұндағы тура мағынасы — өз тегін, ата-баба...
Төртеу түгел болса - алар,
Алтау ала болса - алдырар.
Алтау ала болса - алдырар.
**Негізгі мағынасы** Төрт адам түгел, яғни ауызбірлікте, тату әрі бір мақсатта болса, кез келген істі жеңіп, нәтижеге же...
Алтау ала болса, ауыздағы кетеді,
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алты адам алауыз болып, бір-бірімен келіспесе, ауыздағы дайын несібе д...
«Халық туралы» мақал-мәтелдер – елдің рухын, бірлік пен ынтымақтың қадірін, жұрттың мінез-құлқы мен ортақ жауапкершілігін бейнелейтін нақыл сөздер топтамасы. Бұл санатта көптің күші, қауымның абыройы, татулық пен тәртіп секілді ұғымдар ұрпаққа өнеге болып айтылады.
Мұндағы мақалдар халықтың өмір тәжірибесінен туған: ел басқару, ағайын арасы, қоғамдық келісім, әділдік пен намыс мәселелерін астарлап жеткізеді. Оқырман бұл бөлімнен ұлттық дүниетанымды танып, қоғамға пайдалы ойды қысқа сөйлеммен түйіндеуге көмектесетін сөз маржанын табады.
Мұндағы мақалдар халықтың өмір тәжірибесінен туған: ел басқару, ағайын арасы, қоғамдық келісім, әділдік пен намыс мәселелерін астарлап жеткізеді. Оқырман бұл бөлімнен ұлттық дүниетанымды танып, қоғамға пайдалы ойды қысқа сөйлеммен түйіндеуге көмектесетін сөз маржанын табады.