Халық туралы — 9-бет 359
Сұрыптау:
Түйе көп болса, жүк сыймайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: түйе тым көп болса, артуға болатын жүк те реттелмей, сыймай, шашырап…
Түйелі кісі күйлі,
Сиырлы кісі сыйлы.
Сиырлы кісі сыйлы.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: түйесі бар адам тұрмысқа берекелі, сиыры бар адам ел ішінде қадірлі…
Түйенің бәрі нар болса,
Жер бетінде жүк қалмас.
Жер бетінде жүк қалмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: егер барлық түйе нардай күшті болса, жер бетінде көтерілмеген жүк қалмас…
Үйірлі жылқы үрікпес.
Негізгі мағынасы «Үйірлі жылқы үрікпес» деген мақалдың тура мағынасы — көп жылқы бір үйірге жиналса, сыртқы қауіптен…
Үйірлі құлан айғырсыз болмайды.
Негізгі мағынасы Үйірлі құлан айғырсыз болмайды деген мақалдың тура мағынасы — жабайы құланның бір үйір болып жүруі…
Күнде бір мақал
«Халық туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Үйірлі құлан көсемсіз болмас.
Негізгі мағынасы Үйірлі құлан көсемсіз болмас деген мақалдың тура мағынасы — құлан сияқты үйір болып жүретін аңдарда…
Үш ағайынды жігіттің,
Отарында малы бар.
Екі ағайынды жігіттің
Қотанында талы бар.
Отарында малы бар.
Екі ағайынды жігіттің
Қотанында талы бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ағайынның көптігі мен ынтымағының берекеге бастайтынын білдіреді. Үш ағайынды жігіттің…
Ұзын елдің үйіріне,
Қысқа елдің қиырына кетті.
Қысқа елдің қиырына кетті.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бір адамның ұзын елдің үйіріне де, қысқа елдің қиырына да кетуі. Астарлы…
Ұлы жүзді қауға беріп, малға қой,
Орта жүзді қамшы беріп, дауға қой,
Кіші жүзді найза беріп, жауға қой.
Орта жүзді қамшы беріп, дауға қой,
Кіші жүзді найза беріп, жауға қой.
Негізгі мағынасы Бұл мақал үш жүздің ел ішіндегі орны мен мінезін бейнелі түрде көрсетеді. Тура мағынасында әр жүзге…
Ұры - қасық, ел - теңіз.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ұрлықтың ұсақ нәрседен басталатынын, ал елдің ырысы мен берекесі кең де мол екенін…
Ұрыстың мерейі - ерлік,
Ырыстың мерейі - бірлік.
Ырыстың мерейі - бірлік.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ерлік пен бірліктің ел өміріндегі ең биік құндылық екенін айтады. Тура мағынасында…
Халық айтпайды,
Айтса, қалт айтпайды.
Айтса, қалт айтпайды.
Негізгі мағынасы Халықтың сөзі бекер айтылмайды. Ел арасында тараған пікірдің түбінде өмір тәжірибесі, байқау, сыннан…
Халық аузына қақпақ қойып болмайды.
Негізгі мағынасы Халықтың сөзін, пікірін немесе өсегін толық тоқтатып қою мүмкін емес. Тура мағынасында ауызға қақпақ…
Халық - дана.
Негізгі мағынасы «Халық - дана» деген мақалдың тура мағынасы — көпшіліктің ойы, тәжірибесі және өмірден түйгені терең…
Халық көздегіні ғана емес,
Көңілдегіні де көреді.
Көңілдегіні де көреді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамдардың сыртқы іс-әрекетін ғана емес, ішкі ниеті мен көңіл күйін де байқайтынын…
Халық қазанын қайнаттым,
Қолымның, кәне, қарасы.
Ер қазанын қайнаттым,
Етімнің, көне, жарасы.
Қолымның, кәне, қарасы.
Ер қазанын қайнаттым,
Етімнің, көне, жарасы.
Негізгі мағынасы Бұл мақалда көптің, елдің қамын ойлап еңбек ету үлкен іс екені айтылады. «Халық қазанын қайнаттым»…
Халыққа қарсы жүру - Ағысқа қарсы жүзу.
Негізгі мағынасы Халықтың тілегіне, көптің пікірі мен ортақ тәртібіне қарсы шығу оңай емес әрі көбіне нәтижесіз болады…
Халық - қапысыз сыншы.
Негізгі мағынасы «Халық - қапысыз сыншы» деген сөз ел-жұрттың бағасы әрдайым әділ, байқампаз болатынын білдіреді. Тура…
Халық қартаймайды,
Қара жер қартаймайды.
Қара жер қартаймайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: халық та, қара жер де уақыт өтсе де тозып, жойылып кетпейді. Астарлы…
Халық қаһары қамал бұзады .
Негізгі мағынасы Халық ашуланып, әділетсіздікке қарсы көтерілсе, оның күші өте зор болады. Тура мағынада «қаһар» — ашу…
Халық сүймес,
Сүйгені суға батпас, отқа күймес.
Сүйгені суға батпас, отқа күймес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, халық сүймеген адамға қауырт қиындық түссе, оны ешкім қорғамайды…
Халықтан аспа, жамандыққа баспа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға өзімшіл болмауды, елден бөлек аспандап кетпеуді ескертеді. «Халықтан аспа» дегені…
Халық ұйғарса, хан түйесін сояды.
Негізгі мағынасы Халықтың ортақ шешімі мен қалауы өте күшті болады. Егер жұрт бір ауыздан бір нәрсені дұрыс деп тапса…
Халық ханға бағынғанда - бала,
Ашуланғанда - әке.
Ашуланғанда - әке.
Негізгі мағынасы Бұл мақал халық пен биліктің арасындағы қарым-қатынасты өте дәл суреттейді. Халық ханға бағынған…
Хандар киер мұрақты,
Қараша киер құрақты.
Қараша киер құрақты.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: хан сияқты жоғары дәрежелі адам мұрақ киеді, ал қарапайым халық құрақ…
Ханды Құдай ұрарында,
Қарашасымен қас болар.
Қарашасымен қас болар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал билігі жүрген адам да бір сәтте әлсіреп, өзіне жақын жандардан айырылып қалуы мүмкін екенін…
Хан - қарақшы, халық - сарапшы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал билік иесінің сөзіне немесе ісіне жұрттың көзсіз ермей, оны халық таразысынан өткізуі керек…
Хан қарашасыз болмас,
Дау арашасыз болмас.
Дау арашасыз болмас.
Негізгі мағынасы Хан да, қараша да ел ішінде бірге өмір сүреді, сондықтан билік те халықсыз болмайды. Ал дау-дамай…
Хан қасында қаразың болса,
Қара жермен кеме жүргізер.
Қара жермен кеме жүргізер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ханның жанында сенімді адамың, сөзіңді өткізер жақының болса, аса қиын…
Хан табылар, қараша табыла бермес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ел ішінен хан да табылады, бірақ қарапайым, адал, көптің қамын ойлайтын…
Хан - халқының ұлы,
Би - әділдік құлы.
Би - әділдік құлы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ел басқарған адам мен би-шешеннің ең басты қасиетін айтады. Хан халықтан жоғары тұрған…
Хан - шаңырақ, халық - уық.
Негізгі мағынасы «Хан - шаңырақ, халық - уық» деген мақал ел басқару мен жұрттың бір-біріне тірек болуын астарлайды…
Ханын сыйламаған ел азады.
Негізгі мағынасы «Ханын сыйламаған ел азады» деген мақалдың тура мағынасы — елі өз ханына, яғни басшысына құрмет…
Шежіреден заман озбас,
Озса да түбі тозбас.
Озса да түбі тозбас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал шежіре, яғни ата-тек, тарих, ел жады мен рухани сабақтастық ешқашан ескірмейтінін білдіреді…
Ынтымақ барда ырыздық бар.
Негізгі мағынасы Ынтымақ болған жерде береке де, несібе де көбейеді деген сөз. Тура мағынасында адамдар тату болып, бір…
Ынтымақ болмай іс оңбас.
Негізгі мағынасы Ынтымақ жоқ жерде басталған іс берекелі болмайды, нәтиже де дұрыс шықпайды. Бұл мақалдың тура мағынасы…
Ынтымақ істі тындырар.
Негізгі мағынасы «Ынтымақ істі тындырар» деген мақалдың тура мағынасы — адамдар бірлесіп, ауызбіршілікпен әрекет етсе…
Ырыс алды - ынтымақ.
Негізгі мағынасы «Ырыс алды - ынтымақ» деген мақалдың тура мағынасы — береке мен молшылықтың бастауы татулық пен…
ЬІнтымақ түбі- бірлік.
Негізгі мағынасы Ынтымақтың түпкі нәтижесі — бірлік. Яғни адамдар бір-бірімен тіл табысып, ортақ мақсатқа жұмылса…