Халық туралы 364
Халық туралы мақал-мәтелдер ел бірлігі, намыс, салт-дәстүр мен ортақ мінезді қысқа да нұсқа жеткізеді.
364
Мақал-мәтел
73.6K
Қаралым
202
Орташа
Сұрыптау:
Адам ұйымшыл, мал үйіршіл.
**Негізгі мағынасы** Адам баласы бір-біріне сүйеніп, келісіммен, ортақ мақсатпен өмір сүргенде ғана күшті болады. Ал мал...
Бірлікте болсаң - билікте боласың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамдар біріксе, ортақ ісі де оңға басады, сөзі де өтімді болады. Аста...
Берекені көктен тілеме,
Бірлігі мол көптен тіле.
Бірлігі мол көптен тіле.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға ырыс-береке өзінен-өзі аспаннан түспейтінін, оның негізі ел ішіндегі татулық пен ы...
Бірлік пен ерлік егіз.
**Негізгі мағынасы** Бірлік пен ерлік бір-бірінен ажырамайтын екі қасиет. Халықтың басы қосылса, ортақ мақсатқа жету оңа...
Бөріктінің намысы бір.
**Негізгі мағынасы** «Бөріктінің намысы бір» деген мақал бір қауымның, бір топтың адамдары ортақ ар-намысқа ие екенін б...
Адамның күні - адаммен.
**Негізгі мағынасы** «Адамның күні — адаммен» деген мақалдың тура мағынасы — адамның тіршілігі, қажеті, күнкөрісі басқа...
Үш ағайынды жігіттің,
Отарында малы бар.
Екі ағайынды жігіттің
Қотанында талы бар.
Отарында малы бар.
Екі ағайынды жігіттің
Қотанында талы бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ағайынның көптігі мен ынтымағының берекеге бастайтынын білдіреді. Үш ағайынды жігіттің от...
Қонақ келсе, құт келер.
**Негізгі мағынасы** Қонақ келуі — қазақ танымында үйге береке, қуаныш, жылылық келуімен тең. Мақалдың тура мағынасы: үй...
Менің атым Оғыз хан болар,
Оны білмек баршаңызға парыз болар.
Оны білмек баршаңызға парыз болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл жолдарда адам өз атын ғана емес, елге танылатын, салмағы бар есімін айтып тұр. Тура мағынасы —...
Бірлік болмай, тірлік болмас.
**Негізгі мағынасы** «Бірлік болмай, тірлік болмас» деген мақалдың тура мағынасы — адамдар татуласпаса, ортақ іс алға б...
Қыдырдың бірі -
Көлденең көк атты .
Көлденең көк атты .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кездейсоқ кездескен, жат, бөгде адамнан да жақсылық келуі мүмкін екенін білдіреді. Тура...
Ай ортақ, Күн ортақ.
**Негізгі мағынасы** «Ай ортақ, Күн ортақ» деген мақалдың тура мағынасы — аспандағы ай мен күн бір ғана адамға емес, ба...
Арғын - адыр, қыпшақ - шадыр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ру аттары арқылы ел ішіндегі мінез, қоныс және тіршілік ерекшелігін тұспалдайды. Тура мағ...
Ұрыстың мерейі - ерлік,
Ырыстың мерейі - бірлік.
Ырыстың мерейі - бірлік.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ерлік пен бірліктің ел өміріндегі ең биік құндылық екенін айтады. Тура мағынасында, ұрыс-...
Өнер көзі - халықта.
**Негізгі мағынасы** «Өнер көзі - халықта» деген мақалдың тура мағынасы — өнердің бастауы, нәрі, қайнар бұлағы халықтың...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
Жеті атасын білмеген - жетесіз.
**Негізгі мағынасы** Жеті атасын білмеген адамды халық «жетесіз» деп сынайды. Мұндағы тура мағынасы — өз тегін, ата-баба...
Қызымның баласы - Балдан тәтті анасы.
Ұлымның баласы - Қара жылан анасы.
Ұлымның баласы - Қара жылан анасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал немереге деген сүйіспеншіліктің шексіз екенін білдіреді. Тура мағынасында қыздан туған ба...
«Халық туралы» мақал-мәтелдер – елдің рухын, бірлік пен ынтымақтың қадірін, жұрттың мінез-құлқы мен ортақ жауапкершілігін бейнелейтін нақыл сөздер топтамасы. Бұл санатта көптің күші, қауымның абыройы, татулық пен тәртіп секілді ұғымдар ұрпаққа өнеге болып айтылады.
Мұндағы мақалдар халықтың өмір тәжірибесінен туған: ел басқару, ағайын арасы, қоғамдық келісім, әділдік пен намыс мәселелерін астарлап жеткізеді. Оқырман бұл бөлімнен ұлттық дүниетанымды танып, қоғамға пайдалы ойды қысқа сөйлеммен түйіндеуге көмектесетін сөз маржанын табады.
Мұндағы мақалдар халықтың өмір тәжірибесінен туған: ел басқару, ағайын арасы, қоғамдық келісім, әділдік пен намыс мәселелерін астарлап жеткізеді. Оқырман бұл бөлімнен ұлттық дүниетанымды танып, қоғамға пайдалы ойды қысқа сөйлеммен түйіндеуге көмектесетін сөз маржанын табады.