Халық туралы — 5-бет 359
Сұрыптау:
Жолбарыстың артында тері,
Батырдың артында елі қалады.
Батырдың артында елі қалады.
Негізгі мағынасы Жолбарыс өлсе, артында оның терісі қалады; ал батыр елін қорғап, халық жадында аты мен ісі қалады…
Жүзден біреу - шешен,
Мыңнан біреу - көсем.
Мыңнан біреу - көсем.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сирек кездесетін ерекше адамдар туралы айтады. Жүз адамның ішінен біреуі ғана сөзге ұста…
Жүрген жерде жел қалар,
Көрген жерде ел қалар.
Көрген жерде ел қалар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның жүрген ізі, істеген ісі, айтқан сөзі артында белгі қалдыратынын білдіреді. Тура…
Жұмыла көтерген жүк жеңіл.
Негізгі мағынасы Жұмыла көтерген жүк жеңіл дегеніміз — бір адамға ауыр болған істі бірнеше адам бірігіп атқарса, ол іс…
Жұрт өлгенге келмейді,
Артында қалғанға келеді.
Артында қалғанға келеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам қайтыс болғаннан кейін жұрт оның өзіне емес, артында қалған еліне…
Күнде бір мақал
«Халық туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Жұртымның жұртында қалайын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның туған еліне, өз жұртына адал болып, сол ортада өмір сүргісі келетінін білдіреді…
Ит арық болса - ауылдың намысы.
Негізгі мағынасы Ит арық болса, ол бір ғана үйдің емес, тұтас ауылдың жай-күйін танытады. Мақалдың тура мағынасы — ауыл…
Ит тобын арыстан бастаса,
Барлық ит арыстан болады,
Арыстан тобын ит бастаса,
Барлық арыстан ит болады.
Барлық ит арыстан болады,
Арыстан тобын ит бастаса,
Барлық арыстан ит болады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал топты кім бастап, кім басқарса, соның ықпалы бәріне тарайтынын айтады. Тура мағынада иттің…
Ит ұяласын таламайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ит өз ұясын, яғни жатқан орнын немесе өз ортасын таламайды. Астарлы…
Іргесі берік елді жау ала алмас,
Бірлігі бар елді дау ала алмас.
Бірлігі бар елді дау ала алмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал елдің ең басты қорғаны — бірлік пен ынтымақ екенін айтады. Іргесі берік ел дегеніміз — ішкі…
Кедей елдің көшбасшысы көп.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — тұрмысы төмен, жағдайы әлсіз елде басшылыққа ұмтылатын, сөзін өткізіп…
Кен байлығы жерде,
Сөз байлығы елде.
Сөз байлығы елде.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, кен-қазына жердің астында жатады, ал сөздің, шешендіктің, ойдың…
Кеңесті ел кемімес.
Негізгі мағынасы «Кеңесті ел кемімес» деген мақалдың тура мағынасы — ақылдасқан, бірлесіп шешім қабылдаған ел…
Кең киім тозбайды,
Кеңесшіл ел азбайды.
Кеңесшіл ел азбайды.
Негізгі мағынасы Кең киім адамның денесіне ыңғайлы болып, тез тозбайтыны сияқты, кеңес тыңдап, ақылға құлақ асқан ел де…
Кең пейілді кемімес.
Негізгі мағынасы «Кең пейілді кемімес» деген мақалдың тура мағынасы — жүрегі кең, қолы ашық, ниеті таза адамның…
Керейден ұл туса,
Алашқа күн туады.
Алашқа күн туады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: Керей руынан елге пайдалы, ер жүрек ұл туса, бүкіл Алаш жұртына жақсылық…
Кім бай болғысы келмейді,
Құдайы қаламайды.
Кім би болғысы келмейді,
Халқы қаламайды.
Құдайы қаламайды.
Кім би болғысы келмейді,
Халқы қаламайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бай да, би де болуды әркім қалауы мүмкін, бірақ оған тек тілек…
Көзсіз күнелтсең де,
Көпсіз күнелте алмайсың.
Көпсіз күнелте алмайсың.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның жалғыз тіршілік ете алатынын, бірақ ұзақ та, мәнді де ғұмырды елсіз, жұртсыз өткізу…
Көктің суын көптен аяма.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — көктен жауған суды, яғни табиғат сыйын халық көптен бөліп пайдаланудан…
Көк толқыса, жер құлайды,
Көп толқыса, хан құлайды.
Көп толқыса, хан құлайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: көк пен жердің қозғалысы табиғаттың тылсым күшін аңғартады, ал көпшілік…
Көл азса, сазаны кетіп, табаны қалады.
Ел азса, жақсысы кетіп, жаманы қалады.
Ел азса, жақсысы кетіп, жаманы қалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: көлдің суы тартылып, бұзылса, ондағы бағалы балық — сазан азайып, түбінде…
Көп ауызы - зеңбірек .
Негізгі мағынасы «Көп ауызы – зеңбірек» деген мақал көп адамның сөзі бір жерден шықса, оның күші өте зор болатынын…
Көп білсең де, көптен артық білмейсің.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: адамның білімі қанша мол болса да, көпшілік қауымның тәжірибесі мен ортақ…
Көп дауыс қосылса,
Бір дауысты жоқ қылады.
Бір дауысты жоқ қылады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: көп адамның даусы біріксе, жеке бір адамның даусы естілмей қалады. Астарлы…
Көп - дәнекер, көлді де бекітер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — көпшілік болып жиналған күш дәнекер сияқты берік байланыс жасайды, тіпті…
Көп ел - сарқылмас көл.
Негізгі мағынасы Көп ел болса, күш те, береке де таусылмайды деген ой айтылады. Мұнда тура мағынада «көл» суы…
Көп жүрген жер көңілді .
Негізгі мағынасы «Көп жүрген жер көңілді» деген мақалдың тура мағынасы — адамдар жиі барып-келіп, араласып тұратын…
Көп ішінде жоқ болсаң,
Мін тағылар басыңа.
Мін тағылар басыңа.
Негізгі мағынасы Көптің ішінде көрінбей, ісіңмен де, сөзіңмен де орын таба алмасаң, ел арасында мін тағылуы мүмкін. Бұл…
Көпке қорлық жүрмейді.
Негізгі мағынасы «Көпке қорлық жүрмейді» деген мақалдың тура мағынасы — көпшілікке жасалған әділетсіздік ұзаққа…
Көпке тентек - Құдайға шет.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — көпшілікке қырсық, тентек адам өзін ғана емес, айналасындағы жұртты да…
Көпке топырақ шашпа,
Көмусіз қаласың.
Көмусіз қаласың.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға көпшілікке, ел-жұртқа жаман сөз айтып, орынсыз жала жаппауды ескертеді. Тура…
Көп қайда болса, Құдай сонда.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қай жерде көпшілік, халық жиылып отырса, сол жерде Құдайдың назары…
Көп қайда болса, шындық сонда.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: көп адам жиналған жерде шындық та сол жерде деген ойды білдіреді. Астарлы…
Көп қорқытады, терең батырады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: көп күш біріктірсе, қарсы тұрғанды қорқытып, жеңіп те жіберуі мүмкін…
Көп ортасында кәрің болсын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — көптің, яғни жұрттың ішінде жас та емес, кәрі де емес, ақылы толысқан…
Көппен көрген - ұлы той.
Негізгі мағынасы «Көппен көрген — ұлы той» деген мақал адамға қиындықты да, қуанышты да жалғыз көтергеннен гөрі…
Көппен тентек болсаң да,
Көпке тентек болма.
Көпке тентек болма.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға көпшілікпен араласқанда әдеп сақтауды ескертеді. Тура мағынасы бойынша, егер ортада…
Көптен жау құтылмас.
Негізгі мағынасы «Көптен жау құтылмас» деген мақалдың тура мағынасы — бір адамға емес, көпшілікке, ел-жұртқа қарсы…
Көптен қоян құтылмас.
Негізгі мағынасы «Көптен қоян құтылмас» деген мақалдың тура мағынасы — қоян сияқты әлсіз, шапшаң аңның көп адамның…
Көпті жамандаған көмусіз қалады.
Негізгі мағынасы Көпті жамандаған адам елдің де, жұрттың да ырысын кетіріп, өзіне сүйеу таба алмайды деген ой айтылады…