Сыйлассаң - сыйымды боларсың.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Сыйлассаң - сыйымды боларсың» деген мақал адамды өзгені құрметтеуге, ілтипат танытуға шақырады. Мағынасы: егер сен айналаңдағы кісіге ізет көрсетіп, орнымен сөйлеп, жақсы қарым-қатынас жасасаң, жұрт та сені сыйлайды, қадірлейді. Бұл жерде тура мағынада сыйласу — бір-біріне құрмет білдіру, ал астарлы мағынада — адамның мінезі мен қарым-қатынасы өзіне қайтып келетінін айту.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «сыйласу» сөзі тек әдеп сақтау емес, адамаралық жылылықтың белгісі. Ал «сыйымды боларсың» тіркесі адамның ортаға сіңімді, құрметке лайық, қабылдауға жеңіл болатынын меңзейді. Яғни, жақсы мінез бен кішіпейілділік адамды көпшілікке ұнамды етеді. Мұнда ешқандай күрделі теңеу жоқ, бірақ ой өте терең: сыйластық — сыйдың, құрметтің бастауы.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал жұмыс орнында, оқу орнында, тіпті әлеуметтік желіде де маңызды. Біреумен сыпайы сөйлесіп, пікірін тыңдап, дөрекілікке бармасаң, сен де ел арасында жақсы беделге ие боласың. Мысалы, қызметкер әріптестерін құрметтеп, дау туғызбай тіл табысса, оны ұжым да сыйлай бастайды.