Өнер алды - бірлік,
Ырыс алды - тірлік.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — өнердің, табыстың, берекенің ең алдымен бірлік пен тірлікке сүйенетінін айту. Астарлы мағынасы одан да терең: адамдар тату болса, мақсатқа бірге ұмтылса, кез келген іс оңға басады. Бірлік жоқ жерде өнер де, ырыс та толық көрінбейді. Ал «тірлік» сөзі мұнда тек күн көру емес, еңбек етіп, белсенді әрекет жасап, өмірді алға жылжыту дегенді білдіреді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «өнер» — тек қолөнер не кәсіп емес, жалпы шеберлік, іс тиянағы, елдің қабілеті. «Бірлік» — көптің күшін бір арнаға тоғыстыру. «Ырыс» — береке, құт, молшылық. «Тірлік» — қимыл, еңбек, өміршеңдік. Яғни мақал бірлік пен еңбекті ырыстың бастауы етіп көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өзекті. Мысалы, бір сыныптағы оқушылар топ болып жоба жасаса, әркім өз міндетін дұрыс орындап, бір-біріне көмектессе, жұмыс сапалы шығады. Татулық пен ортақ жауапкершілік бар жерде нәтиже де жақсы болады.
Yrys aldy - tirlik.