Ерлік, батырлық туралы — 7-бет 287
Сұрыптау:
Оқ жетпес жерге қылыш суырма.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды орынсыз қызбалыққа, өз күшінен тыс іске ұмтылмауға шақырады. Тура мағынасында…
Ормансыз жер жалаңаш,
Армансыз ер жалаңаш.
Армансыз ер жалаңаш.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: орманы жоқ жер көріксіз, жалаңаш көрінеді. Астарлы мағынасы: арманы жоқ…
Отан үшін күрес - ерге тиген үлес.
Негізгі мағынасы Отан үшін күрес — әр азаматтың қасиетті борышы, ал сол жолда еңбек ету, қорған болу, қажет болса жан…
Отан үшін отқа түс, күймейсің.
Негізгі мағынасы «Отан үшін отқа түс, күймейсің» деген мақал адамның елі мен жері үшін қандай ауыр іс болса да…
Отанын сатқан - ант атқан.
Негізгі мағынасы «Отанын сатқан - ант атқан» деген мақал елге опасыздық жасаудың ең ауыр қылмыс екенін білдіреді. Тура…
Күнде бір мақал
«Ерлік, батырлық туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
От ішінде туған оттан қорықпайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — оттың ішінде туған жан оттан қорықпайды. Астарлы мағынасы — қиындықты көп…
Өжет адам өлімді жеңеді.
Негізгі мағынасы Өжет адам қиындықтан қаймықпайды, қорқынышқа берілмей, ең ауыр сәтте де рухын түсірмейді. Мұндағы…
Өжет адам өлімнен қаймықпас.
Негізгі мағынасы «Өжет адам өлімнен қаймықпас» деген мақалдың тура мағынасы — жүрегі берік, қайсар адам өлім қаупінен…
Өзің қорықпасаң, жау қорқады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: егер адам өзі именбей, жасқанбай алға шықса, қарсы жақтың да сағы сынады…
Өлі бураның басынан тірі атан қорықпас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: өліп қалған бураның басынан тірі атан қорықпайды. Астарлы мағынасы: күші…
Өлімнен қорықсаң, өлерсің.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — өлімнен қатты қорыққан адам өзін де, ісін де тежеп, тіршілікте белсенді…
Өлімнің егізінен сақта.
Негізгі мағынасы «Өлімнің егізінен сақта» деген мақалдың тура мағынасы — адамды өлімге жеткізетін қос қауіптен, қатерлі…
Өліспей беріспейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсеге не жерге, не намысқа, не мақсатқа оңайлықпен қол жеткізу…
Өршіл рухтан өлмес батыр туады.
Негізгі мағынасы Өршіл рухы бар адамнан нағыз батыр, қайсар тұлға қалыптасады. Мұнда тура мағынада батырдың ерлігі…
Палуанға да күш керек.
Негізгі мағынасы Палуанға да күш керек деген сөздің тура мағынасы — күресетін адамға физикалық қуат қажет. Астарлы…
Палуанның жаманы
Шалдырған соң өкінер.
Күзетшінің жаманы
Алдырған соң өкінер.
Шалдырған соң өкінер.
Күзетшінің жаманы
Алдырған соң өкінер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: палуан әлсіз болса, күресте жығылып барып өкініш етеді; күзетші нашар…
Рух пен намыс - егіз.
Негізгі мағынасы «Рух пен намыс - егіз» деген мақал адам бойындағы ішкі күш пен ар-намыстың бір-бірінен ажырамайтынын…
Сегіз тұтам сар садақ,
Секірген аңды сұлатар.
Сегіз қырлы өткір сөз,
Ақырған ерді құлатар.
Секірген аңды сұлатар.
Сегіз қырлы өткір сөз,
Ақырған ерді құлатар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөздің де, істің де қуаты мықты болатынын меңзейді. Тура мағынасында «сегіз тұтам сар садақ»…
Судың жолын құм бөгер,
Ердің жолын сұм бөгер.
Ердің жолын сұм бөгер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: судың ағысын құм тоқтата алады, ал ер адамның жолын сұм, яғни арам ниетті…
Сұңқар көптен шығады,
Тұлпар топтан шығады.
Тұлпар топтан шығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қыран құс сұңқар да, жүйрік ат тұлпар да көптің арасынан дараланып…
Сұңқар қанаты ұшқанда қатаяды.
Негізгі мағынасы Сұңқардың қанаты ұшқан сайын қатаятыны сияқты, адам да әрекет етіп, еңбек етіп, тәжірибе жинаған сайын…
Тазы қуған қояндай.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір нәрсенің артынан өте жылдам, тынымсыз, тыным бермей қууын білдіреді. Тура мағынасында…
Талапты ерге нұр жауар.
Негізгі мағынасы Талапты, ниеті берік, алға ұмтылған адамға жол ашылады деген сөз. Мұндағы тура мағына — еңбектеніп…
Таудай толқын басса да,
Суға батпас қасқалдақ,
Қанша боран соқса да,
Қыран ұшар аспандап.
Суға батпас қасқалдақ,
Қанша боран соқса да,
Қыран ұшар аспандап.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға қандай ауырлық, қысым, сынақ келсе де, намысы мен қайраты мықты жан еңсесін…
Таяқты жауға темір қалқан дайында .
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды қауіп-қатерге алдын ала дайын болуға шақырады. Тура мағынасында жауға қарсы соғысқа…
Тәуекел бас жарады,
Бас жармаса, тас жарады.
Бас жармаса, тас жарады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды батыл болуға, әрекеттен қорықпауға үндейді. Тура мағынасында «тәуекел» еткенде бас…
Тәуекел дария кештіреді.
Негізгі мағынасы Тәуекел еткен адам көп қиындықты жеңіп, көздеген мақсатына жете алады деген ой айтылады. Тура…
Тәуекел ел сақтар.
Негізгі мағынасы Тәуекел ету — батыл қадам жасау, қорықпай әрекетке көшу деген сөз. Бұл мақалдың тура мағынасы: елдің…
Тәуекел ет те , тас жұт ,
ажалың - Алладан .
ажалың - Алладан .
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өмірдегі кейбір істі батыл бастап, қорықпай әрекет етуі керек екенін айтады…
Тәуекел - көзсіз батылдық.
Негізгі мағынасы Тәуекел ету — белгілі бір іске батыл кірісу. Бірақ бұл мақал көзсіз, яғни ойланбай жасалған әрекетті…
Тәуекел нарды жығады.
Негізгі мағынасы Тәуекел еткен адам қиын істі де еңсере алады. Бұл мақал тура мағынасында «нарды жығу» сияқты өте ауыр…
Тәуекелсіз іс бітпейді,
Тәуекел етпеген арықтан өтпейді.
Тәуекел етпеген арықтан өтпейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам қандай да бір істі бастау үшін батыл қадам жасау керегін айтады. Тура мағынасы…
Тәуекел тау бұзады.
Негізгі мағынасы Тәуекел ету — батыл қадам жасап, қиын істен қорықпау деген сөз. Мақалдың тура мағынасы: адам үлкен…
Тәуекел тау жығады.
Негізгі мағынасы Тәуекел еткен адам қиын істің де қиюын келтіріп, үлкен мақсатқа жете алады. Бұл мақалдың тура мағынасы…
Торғайдан қорыққан егін екпейді.
Негізгі мағынасы «Торғайдан қорыққан егін екпейді» деген мақалдың тура мағынасы — ұсақ құстың егінге тиетін зиянынан…
Тосылмайтын жүйрік,
Шошынбайтын жүрек болмайды.
Шошынбайтын жүрек болмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ең жүйрік аттың өзі де тосылып, кібіртіктеп қалуы мүмкін, ал жүрек иесі…
Түйе - батыр,
Шөл даладан өткенде.
Жігіт - батыр,
Еліне жау жеткенде.
Шөл даладан өткенде.
Жігіт - батыр,
Еліне жау жеткенде.
Негізгі мағынасы Бұл мақал батырлықтың шын сыналатын сәті бар екенін білдіреді. Түйенің батырлығы — оның шөл даланы…
Тұйғынның ілуі артық.
Негізгі мағынасы Тұйғын — қыран құс, ал ілуі — олжаға түсуі, іліп әкетуі деген ұғым. Мақалдың тура мағынасы бойынша…
Үйдің басын қатын қосар,
Елдің басын батыр қосар.
Елдің басын батыр қосар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал үй ішіндегі тірліктің тізгінін әйел ұстайтынын, ал елдің, жұрттың тағдырын ерлік пен намыс…
Ұрыстың мерейі - ерлік,
Ырыстың мерейі - бірлік.
Ырыстың мерейі - бірлік.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ерлік пен бірліктің ел өміріндегі ең биік құндылық екенін айтады. Тура мағынасында…