Ормансыз жер жалаңаш,
Армансыз ер жалаңаш.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: орманы жоқ жер көріксіз, жалаңаш көрінеді. Астарлы мағынасы: арманы жоқ адам да ішкі рухы, мақсаты, өмірге деген бағыты жоқ күйде болады. Яғни арман адамға тірек, жігер, мән береді. Арманы бар ер алға ұмтылады, өзін дамытады, өмірден өз орнын іздейді. Армансыз адам көбіне тоқырап, мақсатсыз күй кешеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалда «ормансыз жер» мен «армансыз ер» салыстырылады. Орман жердің сәні, қорғаны, тіршіліктің белгісі болса, арман ердің ішкі қуаты мен өмірлік нысанасы ретінде берілген. «Жалаңаш» сөзі екі жағдайда да жұтаңдықты, бос қалуды, толық еместікті білдіреді. Осы арқылы халық адам өміріндегі мақсаттың маңызын табиғаттағы орманның мәнімен теңестіріп көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал оқуға, мамандық таңдауға, үлкен мақсат қоюға қатысты жиі айтылады. Мысалы, мектеп бітірген жас өз арманына сеніп, дәрігер болуға дайындалса, ол қиындыққа төзімді болады және уақытын босқа жібермейді. Арман адамды алға жетелеп, өміріне бағыт береді.
Armansyz er jalańash.