Іздесең - табасың, алыссаң - аласың.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсені іздесең, оны табасың; ал бір іске бел шешіп кіріссең, нәтижесіне жетесің. Астарлы мағынасы — мақсатқа тек тілекпен емес, әрекетпен, табандылықпен жетуге болатынын ұқтырады. Адам қиналмай, әрекет етпей, ізденбей табысқа жете алмайды. Сондықтан бұл сөз еңбекті, талапты, қайсарлықты дәріптейді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «іздеу» — өмірдегі мақсат қою, жол қарастыру, білім не ырыс іздеу дегенді білдіреді. «Табу» — соның нәтижесіне жету. Ал «алысу» сөзі тек күрес емес, жалпы өмірлік тартыс, қиындықпен бетпе-бет келу ұғымын береді. Мұнда жеңіс дайын күйде келмейді, ол қажыр мен күштің арқасында келеді деген ой бар.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал оқуда, жұмыста, кәсіпте өте орынды. Мысалы, бір жас маман жақсы қызмет іздесе, тек күтіп отырмай, білімін жетілдіріп, түйіндеме дайындап, сұхбаттарға белсенді қатысуы керек. Сонда ғана ол өз орнын табады. Яғни табыс — ізденгеннің, ал жеңіс — тырысқанның еншісінде.