Жықсаң да, жығылсаң да,
Алысқаның арыстан болсын.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға қарсылас та, серік те таңдауда биік талап қоюды меңзейді. Тура мағынасында күрессең де, құласаң да, айқасың мықты, салмақты, қайратты жанмен болсын деген ой жатыр. Астарлы мағынасы — өмірде әлсізбен емес, намысы бар, беделі бар, еңселі адаммен белдес. Сонда ғана өзің де шыңдалып, қайратың артады. Төмен адаммен алысу адамды өсірмейді, ал мықтымен тайталасу жігерді жаниды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «арыстан» — батылдықтың, күштің, айбынның символы. Ол жай ғана аң емес, ер мінезді, қайсар, алымды қарсылас бейнесінде алынған. «Жығылсаң да» деуі — жеңілудің өзі ар болсын, яғни құласаң да, әлсіздікке емес, биік мақсатқа ұмтылған күресте құла деген ишара.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де кез келген бәсекеде мағыналы. Мысалы, студент әлсіз топпен емес, үздік студенттермен бірге жобада жұмыс істесе, көп нәрсе үйренеді. Сол сияқты спортта да мықты қарсыласпен шығу шеберлікті арттырады. Мақал адамды батылдыққа, талапқа, деңгейлес орта таңдауға үндейді.
Alysqanyń arystan bolsyn.