Жердің сәні - егін,
Ердің сәні - білім.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жердің көркі мен қадірі егінмен көрінетінін айтады: жер бос жатса, оның берекесі аз, ал игерілсе, елге ырыс болады. Ал ер азаматтың шын сәні — білім. Яғни адамның абыройы күшпен не сыртқы көрініспен емес, ақылмен, сауатпен, өнермен өлшенеді. Мақал екі нәрсені қатар қояды: жерді де, адамды да өсіретін — еңбектің нәтижесі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жердің сәні» деген тіркес жердің көркі, құндылығы, берекесі дегенді білдіреді. «Егін» — тіршіліктің, молшылықтың, еңбекпен келген ырыстың бейнесі. Ал «ердің сәні» дегені ер адамның беделі мен салмағы. «Білім» — адамды биіктететін, ойын кеңейтетін, жолын ашатын рухани байлық ретінде алынған. Сөйтіп, мақал жер мен адамды бір жүйеде көрсетіп, екеуінің де көркі пайдалы іс арқылы ашылатынын аңғартады.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал жастарды оқуға, ізденуге және мамандық игеруге шақырады. Мысалы, ауылдағы бір жас жігіт тек күшке сенбей, агроном мамандығын оқып, жерді дұрыс баптауды үйренсе, егіннен мол өнім алып, өзіне де, елге де пайда келтіреді.
Erdiń sáni - bilim.