Жетіскен жеті шапан киер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — адам жетістікке жетсе, сәнді киініп, салтанат құрады деген ой. Астарлы мағынасы — еңбегі ақталған, бағы жанған, ісі оңға басқан адам қуанышқа бөленіп, өмірдің игілігін көреді. Мұндағы «жеті шапан» нақты саннан гөрі молшылықты, абырой мен мерекені білдіреді. Яғни табыс, береке, жетістік адамға құр босқа келмейді, ол ұзақ еңбектің, сәттіліктің немесе ақылды қадамның нәтижесі.
Образдар мен теңеулер
«Шапан» — қазақ ұғымында құрметтің, байлықтың, мәртебенің белгісі. «Жеті» саны да мұнда көбейту, молайту мәнін береді. Сондықтан «жеті шапан киер» деген образ адамның жағдайы түзеліп, киім-кешегі бүтінделіп, өмірі кеңейгенін бейнелейді. Бұл жерде шапан тек киім емес, жетістікке жеткен кісінің абыройлы күйін көрсететін символ.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал табысты еңбек еткен, кәсібінде өскен адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, бір жас кәсіпкер бірнеше жыл тынымсыз еңбектеніп, ісін дөңгелетіп кетсе, жұрт «Жетіскен жеті шапан киер» деп, оның еңбегінің жемісін, жағдайының жақсарғанын меңзейді. Бұл мақал адамды табысқа жету үшін еңбек етуге, сабыр сақтауға үндейді.