Барымен базар,
Жоқты қайдан қазар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Барымен базар — қолда барға қанағат етіп, соған шүкіршілік қыл деген сөз. Адамның малы аз, дүниесі кем болса да, барын қадірлеп, жоққа мұңаймай өмір сүргені дұрыс. Ал «Жоқты қайдан қазар» дегені — жоқ нәрсені қолдан жасап ала алмайсың, сондықтан жоққа күйініп, орынсыз арманға берілме деген астарлы ой.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «базар» сөзі — молшылықтың, қызық пен берекенің бейнесі. Яғни қолыңдағы аз нәрсенің өзі бағаланса, ол да бір шағын базардай береке әкеледі. «Қазар» деген сөз тура мағынасында жер қазу емес, жоғын іздеп табу, жоқты жоқтан жасау мағынасын береді. Халық бұл арқылы қиялға ермей, шындықты қабылдап, барға разы болуды меңзейді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өзекті: біреудің сәнді өміріне қызығып, өз несібесін төменсітпеуге үйретеді. Мысалы, аз жалақы алатын жас отбасы қымбат дүниеге жете алмаса да, қолындағысын тиімді пайдаланып, бір-біріне сүйеніп өмір сүрсе, осы мақал дәл келеді. Ол адамды қанағатқа, сабырға, үнемшілдікке тәрбиелейді.
Joqty qaıdan qazar.