Адам туралы — 35-бет 4641
Сұрыптау:
Елге құнды бол да, тірі қал,
Етігіңнің нәлі кеткенше ұмыт болады.
Етігіңнің нәлі кеткенше ұмыт болады.
Негізгі мағынасы Елге құнды болсаң, көзің жұмылса да ел есінде тірі қаласың, ал елге керексіз болсаң, етігіңнің…
Елге сыймаған жерге де сыймайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: адам өз еліне, өз ортасына сыймаса, басқа жерден де орын таба алмайды…
Елден безген ер болмас,
Өнерлі құл қор болмас.
Өнерлі құл қор болмас.
Негізгі мағынасы Елінен безген, халқынан теріс айналған адам ер болмайды, ал өнері бар адам құл болса да қор болмайды…
Елден бұрын елпеңдеме.
Негізгі мағынасы «Елден бұрын елпеңдеме» деген мақал адамды орынсыз асығыстықтан, көптің алдына түсіп, жөнсіз дарақылық…
Елді жерде ұры бар,
Таулы жерде бөрі бар.
Таулы жерде бөрі бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: елді, қонысты жерлерде ұры кездеседі, ал таулы, қалың қыратты жерде бөрі…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Елді сөкпе, кенді төкпе.
Негізгі мағынасы Мақалда екі тыйым қатар тұр: өз еліңді жамандама, қолыңдағы байлықты шашпа. Кен — жер қойнындағы асыл…
Елді сыйлағаның - өзіңді сыйлағаның.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — елге, жұртқа құрмет көрсеткен адам шын мәнінде өз абыройын да сақтайды…
Елек сұрап барып ерге шығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бір нәрсені сұрап барған адам елек алып, бос қайтпай, керегін тауып шығады…
Елемеген бұта көз шығарады.
Негізгі мағынасы Елемеген ұсақ нәрсе де кейін үлкен зиян әкелуі мүмкін деген ой айтылады. Тура мағынада — бұтаға мән…
Еліктің мойнын оқ кеседі,
Ердің мойнын жоқ кеседі.
Ердің мойнын жоқ кеседі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі түрлі жағдайды салыстырып, адамның басындағы ең ауыр қасірет — жоқшылық екенін меңзейді…
Елің жаман болса,
Бір жақсыны сағала.
Атың жаман болса,
Ақтекенің мүйізімен тағала.
Бір жақсыны сағала.
Атың жаман болса,
Ақтекенің мүйізімен тағала.
Негізгі мағынасы Бұл мақал елдің ортасы нашар, берекесіз болса, адамға жақсы, өнегелі жанға жақындап, соның соңынан ер…
Елірменің емі жоқ.
Негізгі мағынасы «Елірменің емі жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — қатты шамданған, өзіне ие бола алмайтын адамға ем…
Ел ішінде бір тентек жүрмей ме?
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — елдің ішінде де мінезі шәлкес, тәртібі нашар, жұртқа тыныштық бермейтін…
Ел іші тентексіз,
Мал іші індетсіз болмас.
Мал іші індетсіз болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал елдің ішінде де, малдың арасында да мінсіз, мүлде кедергісіз жағдай болмайтынын білдіреді…
Ел мақтаған жігітті қыз жақтайды.
Негізгі мағынасы Ел мақтаған жігітті қыз да жақтайды, яғни қыздың көңілі жұрт жақсы деп таныған жігітке ауады. Мақал…
Ел не демейді, есек не жемейді?
Негізгі мағынасы Есек шөптің жақсысын, жаманын талғамай, тікенді де, қурайды да жей береді. Ел-жұрт та сол сияқты: кім…
Ел сыйлаған есікте отырмас.
Негізгі мағынасы «Ел сыйлаған есікте отырмас» деген мақалдың тура мағынасы — халық қадірлеген, абыройлы адам ешқашан…
Елуде - ел ағасы.
Негізгі мағынасы Елу жасқа келген адам — ел ағасы дейді. Бұл жаста адам тәжірибе жинап, ақылы толысып, отбасын құрып…
Ел шаруасыз болмас,
Ер жарасыз болмас.
Ер жарасыз болмас.
Негізгі мағынасы Ел өмір сүрген жерде шаруа, яғни күнделікті тірлік, ауыртпалық, шешілмеген іс таусылмайды; ал ер…
Елшісіне қарап елін таны.
Негізгі мағынасы Елші — бір елдің атынан басқа елге сөз жеткізуге, келісім жасауға жіберілген адам. Ол қалай сөйлесе…
Емініп тапқанның,
Екі көзі шығады.
Екі көзі шығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал біреудің еңбексіз, жалтақтап, жалынып-жалбарынып тапқан несібесі берекелі болмайтынын…
Емнен жаман жазыла бастаса,
Жақсылығыңды ұмыта бастайды.
Жақсылығыңды ұмыта бастайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға ем-дом жасап, халін түзетуге көмектесе бастаған кезде, кейбіреулер…
Енең болмаса да, инең болсын.
Негізгі мағынасы Қасыңда ақыл айтып, қолғабыс ететін ене болмаса да, өз қолыңда инең, яғни өнерің болсын деген сөз. Ине…
Енесі тепкен құлынның еті ауырмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ене тепкен құлынға соққы қатты тимейді, яғни туған биенің тепкісі құлынға…
Ең ақылды адам - ел билеуден аулақ болған адам.
Негізгі мағынасы Ең ақылды адам — ел билеуге, билік басына таласпай, одан аулақ жүрген адам. Билік үлкен жауапкершілік…
Еңбегің сайлы болса,
Ішің майлы болады.
Ішің майлы болады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: адам еңбегі жүйелі, тиянақты, сапалы болса, соның жемісі де мол болады…
Еңбек - адамның көркі, Адам - заманның көркі.
Негізгі мағынасы Адамды сыртқы киімі емес, еңбегі көркейтеді, ал заманды сол еңбекқор адамдар көркейтеді. Мақал екі…
Еңбек - дәулет, бедел - сәулет.
Негізгі мағынасы «Еңбек - дәулет, бедел - сәулет» деген мақал адамның өмірдегі шын байлығы мен қадірі еңбектен туатынын…
Еңбек етпесең, елге өкпелеме,
Егін екпесең, жерге өкпелеме.
Егін екпесең, жерге өкпелеме.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өз еңбегіне өзі жауапты екенін айтады. Бірінші жолда: «Еңбек етпесең, елге өкпелеме»…
Еңбек мұратқа жеткізер,
Жалқау абырой кетірер.
Жалқау абырой кетірер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам еңбек етсе, мақсатына жетеді, ал жалқау болса, қадір-қасиетін…
Еңбек - өмір ажары.
Негізгі мағынасы «Еңбек - өмір ажары» деген мақал адамның өмірі еңбекпен көркейіп, мәнді болатынын білдіреді. Тура…
Еңбек өмірді ажарлайды.
Негізгі мағынасы Еңбек адам өміріне мән, береке және көрік береді. Тура мағынасында, еңбек еткен адам тұрмысын түзеп…
Еңбек өмірді ұзартады,
Ұят бетті қызартады.
Ұят бетті қызартады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: еңбек еткен адам өмірін мәнді, ретімен өткізеді, ал ұятты сезіну адамды…
Еңбексіз ит жер,
Бейнетсіз бит жер.
Бейнетсіз бит жер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы түсініксіздеу болғанымен, астарында өте терең ой жатыр: еңбектенбеген адам…
Еңбексіз өмір - сөнген көмір.
Негізгі мағынасы Еңбексіз өмірдің мәні кем, қызығы аз деген ой айтылады. Тура мағынасында сөнген көмір — жылуы жоқ…
Еңбектікі екеу болар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: еңбек еткен адамның қолында бір ғана нәтиже емес, екі есе пайда, екі түрлі…
Еңкейген екі асайды,
Еңсесі түскен бір асайды.
Еңсесі түскен бір асайды.
Негізгі мағынасы Еңкейіп еңбек еткен, жерден бір нәрсені иіліп көтеруден ерінбеген адам екі мезгіл тоқ болады; ал…
Еңкейгеннің еңсесін еңбек көтереді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам еңкейіп, шаршап, әлсіреп тұрса да, еңбек оны қайта сергітіп, жігер…
Ер-азамат белгісі:
түзде - мырза, үйде - құл.
түзде - мырза, үйде - құл.
Негізгі мағынасы Ер азаматтың белгісі екі жерде көрінеді: түзде, яғни ел ішінде, жолда, жиында ол мырза — жомарт…
Ер айласы - бір,
Қатын айласы - мың.
Қатын айласы - мың.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ер адамның айласы бір мақсатқа, бір шешімге бейім келетінін, ал әйелдің амал-тәсілі көп, ойы…