Елірменің емі жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Елірменің емі жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — қатты шамданған, өзіне ие бола алмайтын адамға ем табу қиын. Астарлы мағынасы — ашуға берілген, желіккен, орынсыз асып-тасқан кісіні ақылмен де, сөзбен де тез тоқтату оңай емес. Мұндай адам сабырынан айырылып, өзіне де, өзгеге де зиян келтіруі мүмкін. Мақал адамды сабырға, тежемге, байыпқа шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «елірме» сөзі — желігіп кеткен, есірік мінезді, өзін ұстай алмайтын адам бейнесі. Ал «емі жоқ» деген тіркес оның кесір мінезі асқына түссе, оны түзету өте ауыр екенін білдіреді. Мұнда дерт пен ем туралы образ арқылы мінездің қауіпті жағы көрсетілген. Яғни, ашу — ішкі ауру сияқты, ал сабыр — соның алдын алатын ем.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал көбіне жанжал үстінде, эмоцияға берілген адамға айтылып жатады. Мысалы, жұмыс орнында бір қызметкер ұсақ нәрсеге бола айқайлап, бәрімен керісіп қалса, әріптестері оның «елірмесінің емі жоқ» деп, мінезін сынайды. Бұл — ашуға ерік бермеу, салмақты болу керек деген ескерту.