Асығыстық пен ашудан ақыл күңгірт тартады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам асығыс қимылдап, ашуға берілген кезде ақылдың дұрыс жұмыс істемейтінін білдіреді. Тура мағынасында да, адам күйгелектеніп, асығып тұрса, анық ойлай алмайды. Астарлы мағынасы — қандай да бір шешім қабылдарда сабыр сақтап, сабырлы оймен әрекет ету керек, өйткені ашу мен асығыстық қателікке ұрындырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ақыл күңгірт тартады» деген тіркес ойдың тұманданып, көмескіленіп қалуын бейнелейді. Яғни адам ашуланғанда немесе шапшаң шешім шығарғанда ақылы жарық жол көрсетпей, тұман басқандай болады. «Асығыстық» пен «ашу» — адамды тежейтін, байыптан айыратын ішкі күй ретінде алынған.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әсіресе әлеуметтік желіде, жұмыста немесе отбасылық қарым-қатынаста маңызды. Мысалы, біреу ренжітетін хабарлама жазса, оған ашумен бірден жауап беру кейін өкінішке әкелуі мүмкін. Сондықтан алдымен тынышталып, ойды жинап, содан кейін ғана жауап берген дұрыс. Бұл — қателікті азайтатын, қарым-қатынасты сақтайтын өмірлік ереже.