«Асыл адам аз сөйлеп, көп тыңдайды.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: бағалы, көргені мен түйгені көп адам артық сөйлемей, көбірек тыңдайды. Астарлы мағынасы — нағыз парасатты кісі сөзді үнемдеп, өзгені сыйлап тыңдай біледі. Ол асығыс пікір айтпайды, біреудің ойын бөліп тастамайды, алдымен түсінуге тырысады. Аз сөйлеу — тілге ие болу, көп тыңдау — білім мен тәжірибе жинау деген сөз.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «асыл адам» дегені — алтыннан да қымбат, мінезі таза, сөзі салмақты кісі. «Аз сөйлеп» тіркесі бос мақтан, артық сөзден сақтануды білдіреді. «Көп тыңдайды» дегені тек үнсіз отыру емес, зер салып ұғып, ой елегінен өткізу, өзгеге құрмет көрсету. Яғни мақал адам бойындағы ұстамдылық пен даналықты бейнелейді.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал әсіресе жұмыс орнында, оқу барысында, отбасылық әңгімеде өте орынды. Мысалы, жиналыста бір қызметкер бәріне араласа бермей, алдымен әріптестерін тыңдап, кейін қысқа да нақты ұсыныс айтады. Сол арқылы ол өз беделін көтеріп, дұрыс шешім қабылдауға көмектеседі.
az sóılep, kóp tyńdaıdy.