Ата-анадан мал тәтті,
Алтын үйден жан тәтті.
«Ата-анадан мал тәтті, Алтын үйден жан тәтті.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға мал-мүлік те, алтынмен апталған үй де қымбат көрінуі мүмкін. Бірақ астарлы мағынасы бұдан терең: ата-анаңның орны, олардың амандығы мен мейірімі кез келген дүниеден артық. Яғни байлық, сән-салтанат, дүние-мүлік уақытша, ал ата-ана — өмірдің тірегі, жылуы мен қорғаны.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «мал» — тек төрт түлік емес, жалпы байлық пен дүние деген ұғымды білдіреді. «Алтын үй» — молшылық пен көркем тұрмыстың белгісі. Ал «жан тәтті» деуі адамның өз өмірі ғана емес, ең алдымен ата-анаға деген ішкі сүйіспеншілігі мен олардың қадірін сезінуін аңғартады. Бұл жерде байлық пен жайлылыққа қарама-қарсы рухани құндылық алға шығады.
Қазіргі өмірде
Қазір де бұл мақалдың тәрбиелік мәні зор. Кейде адам жақсы жұмыс, ақша, қымбат үй қуамын деп жүріп, ата-анасына көңіл бөлмей қояды. Мысалы, қалада қызмет етіп жүрген жас маман ай сайын көп табыс тапса да, ауылдағы ата-анасына сирек хабарласса, бұл мақал соған ой салады: табыстан бұрын ата-анаңның халін сұрау, көңілін көру маңызды.
Altyn úıden jan tátti.