Асыл әйел - әрі еркек, әрі қатын.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал асыл, ақылды, қайратты әйелдің отбасындағы орны ерекше екенін білдіреді. Тура мағынада ол әйелдің үй ішіндегі шаруаны да, сыртқы тірлікті де атқара алатынын аңғартады. Астарлы мағынасы — жақсы жар тек нәзіктікпен ғана емес, сабыр, табандылық, жауапкершілік, ақыл-парасатпен де ерекшеленеді. Мұндай әйел отбасының тірегіне айналып, қажет кезде ер адамның да, әйелдің де міндетін тең ұстай алады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «еркек» сөзі күш, қайрат, батылдық, тірек болу мағынасында қолданылған. Ал «қатын» сөзі көне қолданыста үй ішінің берекесін келтіретін жар, әйел деген ұғымды береді. Екі образды қатар айту арқылы халық асыл әйелдің бойында әрі ерге тән мінез, әрі әйелге тән мейірім мен ұқыптылық тоғысатынын көрсеткен. Бұл теңеу әйелдің қадірін төмендетпей, керісінше оның жан-жақтылығын, өмірлік қуатын танытады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жұмысбасты отбасында, қиындыққа мойымай, бәрін үйлестіріп жүрген әйелге қатысты айтылады. Мысалы, күйеуі іссапарда жүргенде үй шаруасын да, бала тәрбиесін де, қаржылық жоспарды да өзі реттеп отырған ана туралы осы мақал орынды айтылады. Бұл — әйелдің тек отбасының сәні емес, берекесі мен берік сүйеніші екенін еске салатын сөз.