Сегіз кессе, сіркедей қан шықпайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал бір нәрсені қанша шектесең де, қиындығы жоқ, еш әсер етпейді дегенді білдіреді. Тура мағынада «сегіз рет кессе де, сіркедей қан шықпайды» делінеді, яғни денеде жара да, зақым да байқалмайды. Астарлы мағынасы — адамның не заттың берік, төзімді, сыр бермейтін қалпын суреттеу. Кейде бұл сөз мінезі қатты, әсерге тез берілмейтін адамға да қатысты айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «кесу» — қинау, сынау, ауыртпалық түсірудің бейнесі. Ал «сіркедей қан» — өте аз, мардымсыз деген ұқсату. Халық осылайша бір нәрсенің мүлде зақым алмайтынын, не болмаса сезімге, сөзге, әрекетке бой бермейтінін көркем түрде жеткізген. Образдың күші — аз ғана қанның өзі жоқтың қасы екенін аңғартуы.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал қиындыққа сынбайтын, сабырлы не салмақты адамды сипаттағанда қолданылады. Мысалы, көп сын айтылса да, өз пікірінен қайтпайтын, салқынқанды қызметкер туралы: «Оған қанша сөз айтсаң да, сегіз кессе, сіркедей қан шықпайды» деуге болады. Бұл жерде адамның берік мінезі, төзімі айтылып тұр.