Іштен шыққан жыланның
Ирендеуінің жақсысы-ай.
«Іштен шыққан жыланның Ирендеуінің жақсысы-ай.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Мақалдың негізгі мағынасы — ата-ананың өз баласына деген соқыр махаббаты. «Іштен шыққан» — өз құрсағыңнан туған, өз перзентің. Ол тіпті жыландай бұралаң, мінезі қиын болса да, ата-анаға оның әрбір қимылы әдемі көрінеді. Мақалда сүйсіну де, жеңіл әжуа да бар: ата-ана баласының кемшілігін көрмейді, оның ерке-тентектігінің өзіне мәз болады. «Іштен шыққан шұбар жылан» деген тіркес те өз баласы қандай болса да өзіне жақын екенін білдіреді. Кейде мақал өз туысының жаман қылығын ақтап, мақтай беретін адамды мысқылдау үшін де айтылады.
Образдар мен теңеулер
Жылан — қауіпті, жағымсыз саналатын жәндік, ал ирендеу — оның бұралаңдап жылжуы. Бөтен жыланның ирендеуі адамды шошытады, ал «іштен шыққан» жыланның қимылы сүйсіндіреді. Осы қарама-қайшылық арқылы мақал махаббаттың көзді қалай өзгертетінін көрсетеді: өзіңдікі әрқашан әдемі.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Бүгін бұл мақалды баласын шектен тыс мақтайтын не оның тентектігін байқамайтын ата-анаға әзілмен айтады. Мысалы, балабақшада балалардың ойыншығын тартып алып жүрген ұлына анасы «батыр ғой» деп мәз болса, жанындағылар күліп осы мақалды еске алады. Баланы жақсы көру — табиғи, бірақ оның мінезін түзеу үшін ашық көзбен қарай білу керек.
Irendeýiniń jaqsysy-aı.