Судай тұнық, сүттей ақ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал біреудің ниеті мен пиғылының өте таза, адал, кіршіксіз екенін білдіреді. Тура мағынасында судай мөлдір, сүттей аппақ нәрсе көзге қалай таза көрінсе, астарлы мағынасында да адам мінезі, жүріс-тұрысы, ойы еш бүкпесіз, шынайы деген ұғым беріледі. Мұнда тазалық тек сыртқы көрініс емес, ішкі әлемнің де тазалығы ретінде танылады.
Образдар мен теңеулер
«Судай тұнық» деген тіркес судың мөлдірлігін, лайланбаған, таза күйін елестетеді. Бұл — адамның сөзінде өтірік жоқ, ойында арамдық жоқ деген ишара. «Сүттей ақ» деген теңеу сүттің табиғи ақ түсі арқылы пәктікті, кінәсіздікті, адалдықты бейнелейді. Екі бейне бірігіп, мінсіз тазалық пен ақ ниетті күшейте түседі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адал, шынайы, ниеті таза адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, бір әріптесіңіз өз пайдасын ойламай, ортақ істі әділ атқарып, бәріне ашық көмектессе, оны «судай тұнық, сүттей ақ адам» деп сипаттауға болады. Мұндай сөз адам бойындағы сенімділік пен тазалықты жоғары бағалайды.