Сорлыға сойылдың жуан басы тиер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — әлсіз, қорғансыз адамға соққының ауыртпалығы көбірек тиеді. Астарлы мағынасы — қоғамда күші жоқ, тірегі аз, дәрменсіз жан көбіне қысым мен әділетсіздіктің зардабын тартады. Яғни, билігі бар немесе күші басым адам емес, көбіне қорғансыз адам жапа шегеді деген ой айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы "сойыл" — күштің, қаталдықтың, зорлықтың белгісі. "Жуан басы" — соққының ауыр, қатты болуын білдіретін образ. "Сорлы" сөзі аянышты, панасыз, тағдыр тәлкегіне түскен адамды меңзейді. Осы бейнелер арқылы халық өмірдегі теңсіздікті, әлсізге жасалатын қиянатты өте әсерлі көрсеткен.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал әділетсіздік көп жерде әлі де мәнін жоғалтпайды. Мысалы, жұмыс орнында өз ойын ашық айта алмайтын қызметкерге ең ауыр міндеттер жүктеліп, ол ең көп қиындық көруі мүмкін. Осындайда мақал әлсізді басынбауды, қорғансызға жанашыр болуды ескертеді. Сонымен бірге әділ қоғам құрудың маңызды екенін де аңғартады.