Сиыр судан жериді, су сиырдан жериді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал тура мағынасында сиырдың суға жақын болмауын, судың да сиыр тұрған жермен үйлеспеуін бейнелейді. Астарлы мағынасы — мінезі, табиғаты, талғамы бөлек екі нәрсенің немесе екі адамның бір-біріне үйлеспей, жақындаса алмайтынын айту. Кейде адамдардың арасы, көзқарасы, әдеті келіспесе, мәжбүрлеп табыстыру қиын болатынын меңзейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы "сиыр" — ауыр, жайбасар, өзіне жайлы ортаны ғана қалайтын бейне. Ал "су" — тіршілік көзі болғанымен, әр тіршілік иесіне бірдей қолайлы емес орта ретінде алынған. Екі жақтың бір-бірінен жерінуі — табиғи үйлесімнің жоқтығын көрсететін образ. Халық осылайша жараспайтын нәрсені зорлап жақындатудың пайдасыз екенін тұспалдап жеткізген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамдардың мінезі, талғамы немесе жұмыс стилі сай келмеген жағдайда айтылады. Мысалы, бір топтағы екі қызметкердің бірі өте ұқыпты, бірі өте салғырт болса, олар бір жобада үнемі келісе алмай қалуы мүмкін. Сондай кезде: "Сиыр судан жериді, су сиырдан жериді" деп, жараспайтын жандарды бір-біріне күштеп байламау керегін түсіндіреді.