Су бергеннің сауабы бар,
Су төккеннің сұрауы бар.
«Су бергеннің сауабы бар, Су төккеннің сұрауы бар.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жақсылық жасаған адамның еңбегі зая кетпейтінін, ал орынсыз қиянат пен ысыраптың жауапсыз қалмайтынын білдіреді. Тура мағынасында біреуге су беру — қарапайым көмек, ал суды төгу — бар игілікті рәсуа ету. Астарлы мағынасы бойынша, адам қолындағы барын орнымен жұмсап, мұқтажға жәрдемдессе, оның сауабы бар; ал бағалыны босқа шашып, біреудің несібесіне қол сұқса, одан сұрау болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «су» — тіршіліктің, тазалықтың, мейірім мен игіліктің символы. «Су беру» жақсылықтың ең қарапайым, бірақ ең мәнді түрін көрсетеді: адамның біреуге пайдасы тиюі. Ал «су төгу» — ысырапшылдықты, ұқыпсыздықты, кейде обал болатын істі меңзейді. Халық су арқылы адалдық пен жауапкершілікті қатар суреттеген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал күнделікті тұрмыста да, қоғамдық өмірде де өзекті. Мысалы, бір адам ауызсуын үнемдеп, көршісіне шөлдеп тұрған кезде бөтелке суын берсе, бұл — сауабы бар іс. Ал керісінше, үйдегі суды бекер ағызып қою, табиғи ресурсты ысырап ету — сұрауы бар әрекет. Яғни, әр игілікке құрметпен қарап, әр ісіңнің салдарын ойлау керек.
Sý tókkenniń suraýy bar.