Шақырған жерден қалма,
Шақырмаған жерге барма.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды әдептілікке, орын мен рет білетін ұстамдылыққа шақырады. Біреудің шақыруымен барған жер — сый-құрмет көрсетілген, баруға лайық орын. Ал шақырылмаған жерге өз бетіңше бару — қолайсыздық туғызып, өзіңді де, өзгені де ыңғайсыз жағдайға қалдыруы мүмкін. Астарлы мағынасы: әр істің өз орны, әр ортаға кірудің өз әдебі бар; шақыруды құрметтеу — сыйластықтың белгісі.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «шақырған жер» — құрметпен, ниетпен, рұқсатпен барылатын орта. Бұл тек қонаққа бару емес, жалпы кез келген жиын, кеңес, жұмыс не араласу тәртібін де білдіреді. «Шақырмаған жер» — сенім артылмаған, рұқсат берілмеген, бөтендеу кеңістік. Мұнда халық даналығы адамның шектен шықпай, кісілік сақтап, өз орнын білуін меңзейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды тойға, жиналысқа, отырысқа, тіпті жұмыс пен онлайн кездесулерге де қатысты айтуға болады. Мысалы, біреу мерекелік кешке шақырылмаса, өзін-өзі зорлап бармай, шақыруын күткені дұрыс. Ал шақыртқан жерде уақтылы келіп, қатысу — мәдениеттілік пен құрметтің көрінісі.
Shaqyrmaǵan jerge barma.